Jakie szkolenie musi zrobić pracodawca, żeby prowadzić szkolenia BHP?

Stan prawny: 21 sierpnia 2026 r.

Krótka odpowiedź: Nie istnieje jeden kurs, który daje pracodawcy uniwersalne prawo do prowadzenia wszystkich rodzajów szkoleń BHP. Wymagania zależą od tego, czy pracodawca chce być organizatorem szkolenia, prowadzić instruktaż ogólny, instruktaż stanowiskowy czy zajęcia w ramach szkolenia okresowego. Szkolenie dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP jest wymagane przed samodzielnym wykonywaniem zadań tej służby, ale nie zastępuje automatycznie wszystkich wymagań dotyczących osób prowadzących poszczególne rodzaje zajęć.

Samodzielne organizowanie szkoleń jest tylko jednym z elementów szerszych obowiązków pracodawcy w zakresie BHP. W tym artykule skupiamy się wyłącznie na wymaganiach dotyczących pracodawcy, który chce osobiście organizować lub prowadzić określone elementy szkolenia pracowników.

Poniższa tabela porządkuje najważniejsze rozróżnienia opisane w dalszej części artykułu — pokazuje, jakie wymagania musi spełnić pracodawca w zależności od roli, jaką chce pełnić.

Kiedy pracodawca może organizować lub prowadzić szkolenie BHP

Rola lub rodzaj szkolenia	Czy pracodawca może działać samodzielnie?	Najważniejsze warunki
Organizator szkolenia pracowników	Tak	Może organizować szkolenia pracowników z zastrzeżeniem § 4 ust. 2 rozporządzenia. Szkolenia pracodawców, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP prowadzą jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie BHP.
Prowadzący instruktaż ogólny	Warunkowo	Może go prowadzić m.in. pracodawca sam wykonujący zadania służby BHP; § 10 ust. 2 wskazuje również inne osoby uprawnione do prowadzenia instruktażu.
Prowadzący instruktaż stanowiskowy	Warunkowo	Pracodawca musi mieć odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu.
Wykładowca szkolenia okresowego	Warunkowo	Musi posiadać wiedzę, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne odpowiednie do realizowanego tematu.
Prowadzący własne szkolenie pracodawcy	Nie	Szkolenie osób będących pracodawcami prowadzi jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie BHP.

Organizowanie szkolenia a osobiste prowadzenie zajęć

Rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy rozróżnia organizowanie szkolenia od jego osobistego prowadzenia. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia pracodawca może organizować i prowadzić szkolenia swoich pracowników, z zastrzeżeniem wyjątku z § 4 ust. 2. Wyjątek wynika z § 4 ust. 2 rozporządzenia: szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP prowadzą jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie BHP. Oznacza to, że każdy pracodawca — niezależnie od wielkości firmy — może być organizatorem szkolenia swoich pracowników, poza szkoleniami wskazanymi w tym wyjątku.

Bycie organizatorem nie jest jednak tożsame z osobistym prowadzeniem zajęć. Pracodawca jako organizator odpowiada przede wszystkim za spełnienie wymagań określonych w § 5 rozporządzenia, w tym za:

• opracowanie lub zapewnienie programu szkolenia dostosowanego do odpowiedniej grupy stanowisk;
• dobór wykładowców i instruktorów posiadających wymagany zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe oraz przygotowanie dydaktyczne;
• zapewnienie odpowiednich warunków lokalowych oraz wyposażenia dydaktycznego;
• zapewnienie właściwego przebiegu szkolenia;
• prowadzenie wymaganej dokumentacji — programów, dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminów oraz rejestru wydanych zaświadczeń.

Kto konkretnie może osobiście prowadzić poszczególne zajęcia — instruktaż ogólny, instruktaż stanowiskowy czy poszczególne tematy szkolenia okresowego — zależy od odrębnych warunków opisanych w kolejnych częściach tego artykułu. Pełny przegląd wszystkich osób uprawnionych do prowadzenia szkoleń BHP w firmie, nie tylko pracodawcy, znajduje się w osobnym artykule: kto może prowadzić szkolenie BHP w firmie.

Kiedy pracodawca może prowadzić instruktaż ogólny?

Instruktaż ogólny jest elementem szkolenia wstępnego i ma na celu zapoznanie pracownika z podstawowymi przepisami BHP, zasadami udzielania pierwszej pomocy oraz zasadami postępowania w razie wypadku. Instruktaż ogólny prowadzony przez pracodawcę jest możliwy w kilku sytuacjach określonych w § 10 ust. 2 rozporządzenia — zgodnie z tym przepisem instruktaż ogólny może prowadzić:

• pracownik służby BHP;
• osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby;
• pracodawca, który sam wykonuje zadania służby BHP;
• pracownik wyznaczony przez pracodawcę, posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie BHP.

Prowadzenie instruktażu ogólnego przez pracodawcę osobiście jest więc możliwe, ale nie jest to jedyna droga. Pracodawca może zamiast tego powierzyć instruktaż ogólny wyznaczonemu pracownikowi spełniającemu powyższe warunki albo osobie wykonującej u niego zadania służby BHP.

Kiedy pracodawca może prowadzić instruktaż stanowiskowy?

Instruktaż stanowiskowy dotyczy zapoznania pracownika z zagrożeniami występującymi na konkretnym stanowisku pracy oraz sposobami ochrony przed nimi. Zgodnie z § 11 ust. 5 rozporządzenia instruktaż stanowiskowy może prowadzić pracodawca albo wyznaczona przez niego osoba kierująca pracownikami, jeżeli posiada:

• odpowiednie kwalifikacje;
• odpowiednie doświadczenie zawodowe;
• przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.

Warunek ten jest niezależny od ukończenia szkolenia dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP — instruktaż stanowiskowy może prowadzić np. brygadzista, kierownik zmiany czy inna osoba kierująca pracownikami, jeśli spełnia powyższe trzy warunki. Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności z zakresu wykonywania pracy zgodnie z przepisami i zasadami BHP, stanowiącym podstawę dopuszczenia pracownika do pracy na danym stanowisku.

Czy pracodawca może prowadzić szkolenia okresowe?

Pracodawca może organizować szkolenia okresowe swoich pracowników na zasadach określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia, z wyjątkiem szkoleń grup wskazanych w § 4 ust. 2 rozporządzenia. Organizowanie szkolenia nie oznacza automatycznie możliwości osobistego prowadzenia wszystkich zajęć w jego ramach.

Osoby prowadzące poszczególne tematy szkolenia okresowego muszą spełniać warunki określone w § 5 rozporządzenia, czyli posiadać odpowiednią wiedzę, doświadczenie zawodowe oraz przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programu danego tematu. Ukończenie jednego kursu oraz znajomość specyfiki własnej branży nie są równoznaczne ze spełnieniem tych warunków w odniesieniu do każdego tematu szkolenia okresowego, zwłaszcza tematów wymagających specjalistycznej wiedzy technicznej, przeciwpożarowej czy medycznej.

W praktyce oznacza to, że pracodawca może samodzielnie prowadzić te tematy szkolenia okresowego, do których ma odpowiednie przygotowanie i doświadczenie, a pozostałe tematy powierzyć innym wykładowcom lub instruktorom spełniającym wymagania § 5.

Kiedy potrzebne jest szkolenie dla pracodawcy wykonującego zadania służby BHP?

Zgodnie z art. 237¹¹ § 1 Kodeksu pracy pracodawca, który chce samodzielnie wykonywać zadania służby BHP w swojej firmie, musi przed rozpoczęciem wykonywania tych zadań odbyć szkolenie, o którym mowa w § 13 rozporządzenia. Szkolenie to ma formę kursu albo seminarium i jest prowadzone według programu opracowanego na podstawie części III załącznika nr 1 do rozporządzenia. Program obejmuje co najmniej 64 godziny lekcyjne, w tym ćwiczenia.

Ze szkolenia może być zwolniony pracodawca, który spełnia wymagania kwalifikacyjne przewidziane dla służby BHP, zgodnie z § 13 ust. 2 rozporządzenia.

Szkolenie z § 13 ma odrębną podstawę, cel i program od szkolenia okresowego pracodawców i osób kierujących pracownikami. Nie oznacza to jednak automatycznie, że w każdym przypadku oba szkolenia trzeba odbyć osobno. Możliwość uznania ukończonego szkolenia za równoważne wymaganemu szkoleniu okresowemu należy ocenić zgodnie z § 17 rozporządzenia, porównując zrealizowany program z programem właściwym dla danej grupy. Własny obowiązek szkoleniowy pracodawcy opisujemy w artykule: czy pracodawca musi mieć szkolenie BHP.

Wymiar godzin różni się w zależności od rodzaju szkolenia — inny obowiązuje np. w przypadku szkolenia okresowego pracowników służby BHP, a inny w przypadku kursu z § 13. Porównanie czasu trwania poszczególnych szkoleń znajduje się w osobnym artykule: ile trwa szkolenie BHP dla pracodawców.

Progi zatrudnienia: 10 i 50 pracowników

Możliwość samodzielnego wykonywania zadań służby BHP przez pracodawcę zależy nie tylko od ukończenia szkolenia z § 13, ale też od liczby zatrudnionych pracowników:

• do 10 pracowników — pracodawca może samodzielnie wykonywać zadania służby BHP po spełnieniu wymaganych warunków, niezależnie od rodzaju prowadzonej działalności;
• do 50 pracowników — taka możliwość istnieje wyłącznie wtedy, gdy działalność pracodawcy jest zakwalifikowana do grupy działalności, dla której ustalono kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Jeżeli pracodawca nie może sam wykonywać zadań służby BHP, sposób ich organizacji ustala się zgodnie z art. 237¹¹ Kodeksu pracy. Pracodawca zatrudniający do 100 pracowników co do zasady powierza te zadania pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy, a w przypadku braku kompetentnego pracownika może powierzyć je specjaliście spoza zakładu pracy. Pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę BHP. Szczegółowe omówienie tych warunków znajduje się w artykule: czy mała firma musi mieć BHP przy zatrudnieniu do 10 pracowników.

Co dokładnie daje szkolenie z § 13 rozporządzenia?

Ukończenie szkolenia z § 13 jest — obok spełnienia warunków określonych w art. 237¹¹ § 1 Kodeksu pracy — jednym z warunków rozpoczęcia przez pracodawcę samodzielnego wykonywania zadań służby BHP. Nie jest to jednak:

• państwowa licencja;
• certyfikat zawodowy;
• dokument zatwierdzany przez Państwową Inspekcję Pracy albo Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
• automatyczne uprawnienie do prowadzenia każdego rodzaju szkolenia BHP w firmie.

Dokumentem potwierdzającym ukończenie szkolenia jest zaświadczenie wydane na podstawie prowadzonego przez organizatora rejestru zaświadczeń. To, czy pracodawca posiadający takie zaświadczenie może dodatkowo prowadzić instruktaż stanowiskowy albo konkretne tematy szkolenia okresowego, zależy — jak opisano wyżej — od odrębnych warunków z § 5 i § 11 rozporządzenia, a nie wyłącznie od faktu ukończenia szkolenia z § 13.

Rozporządzenie przewiduje, że szkolenia okresowe — w tym szkolenie osób wykonujących zadania służby BHP — powtarza się nie rzadziej niż co 5 lat. Nie jest to jednak ustawowa data ważności jakichkolwiek uprawnień, lecz maksymalny odstęp czasu między kolejnymi szkoleniami okresowymi. Program w wymiarze 32 godzin dotyczy szkolenia okresowego pracowników służby BHP i innych osób wykonujących zadania tej służby — nie należy go traktować jako automatycznego, prostego odnowienia pierwotnego szkolenia z § 13. Jeżeli pracodawca kwalifikuje się jednocześnie do więcej niż jednej grupy szkoleniowej — np. jako pracodawca oraz jako osoba kierująca pracownikami — właściwy termin i program szkolenia okresowego należy ustalić z uwzględnieniem faktycznie wykonywanych funkcji, z możliwością zastosowania § 15 ust. 5 albo § 17 rozporządzenia.

Czy szkolenie z § 13 może się odbyć przez internet?

Rozporządzenie przewiduje kilka form prowadzenia szkolenia — w zależności od jego rodzaju może to być instruktaż, kurs, seminarium lub, dla wybranych grup i tematów, samokształcenie kierowane (§ 7 rozporządzenia). Szkolenie wymagane przez § 13 dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP musi jednak zachować formę kursu albo seminarium — przepis nie przewiduje dla niego formy samokształcenia kierowanego.

Samo wykorzystanie internetu nie jest odrębną formą prawną szkolenia. Szkolenie wymagane przez § 13 musi zachować formę kursu albo seminarium oraz obejmować pełny program, wymagany wymiar godzin, ćwiczenia i udział odpowiednich prowadzących. Udostępnienie uczestnikowi materiałów do samodzielnego przerobienia nie wystarcza do uznania, że przeprowadzono wymagany kurs lub seminarium.

Przepisy nie ustanawiają odrębnej formy „szkolenia online” ani nie przesądzają wprost technicznego sposobu realizacji kursu lub seminarium. Ocena zgodności nie może więc opierać się wyłącznie na określeniu „online”. Organizator musi wykazać zachowanie formy kursu albo seminarium, pełnego programu, wymiaru co najmniej 64 godzin lekcyjnych, wymaganych ćwiczeń oraz udziału wykładowców i instruktorów spełniających warunki § 5 rozporządzenia.

Jakie programy i dokumenty musi zapewnić organizator szkolenia?

Niezależnie od tego, kto osobiście prowadzi poszczególne zajęcia, organizator szkolenia — a więc najczęściej pracodawca — odpowiada za spełnienie wymagań programowych i dokumentacyjnych z § 5 rozporządzenia. W praktyce oznacza to konieczność zapewnienia:

• programu szkolenia dostosowanego do odpowiedniej grupy stanowisk oraz rodzaju i warunków wykonywanej pracy;
• dziennika zajęć dokumentującego przebieg szkolenia;
• protokołu przebiegu egzaminu — w przypadku szkolenia z § 13 oraz szkoleń okresowych kończących się egzaminem zgodnie z § 16 rozporządzenia;
• rejestru wydanych zaświadczeń o ukończeniu szkolenia.

Krok po kroku procedurę organizacji szkolenia BHP w firmie — od doboru programu po wydanie zaświadczeń — opisujemy w artykule: jak prowadzić szkolenia BHP w firmie.

Najczęstsze błędy przy organizowaniu szkoleń BHP

Przy samodzielnym organizowaniu lub prowadzeniu szkoleń BHP pracodawcy najczęściej napotykają na kilka powtarzających się trudności:

• utożsamianie roli organizatora szkolenia z uprawnieniem do osobistego prowadzenia każdej jego części, bez sprawdzenia warunków z § 5 i § 11 rozporządzenia;
• zakładanie, że ukończenie szkolenia z § 13 automatycznie uprawnia do prowadzenia instruktażu stanowiskowego lub dowolnego tematu szkolenia okresowego;
• traktowanie pięcioletniego okresu jako sztywnej daty ważności uprawnień, zamiast maksymalnego odstępu między kolejnymi szkoleniami okresowymi;
• pomijanie warunku kategorii ryzyka przy ustalaniu, czy próg 50 pracowników w ogóle ma zastosowanie;
• przyjmowanie, że udostępnienie materiałów do samodzielnego zapoznania się zastępuje wymaganą formę kursu albo seminarium;
• braki w dokumentacji — brakujące programy szkoleń, dzienniki zajęć, protokoły egzaminów lub rejestr wydanych zaświadczeń.

Nieprzestrzeganie przepisów i zasad BHP — w tym niewłaściwe zorganizowanie lub udokumentowanie szkoleń — może skutkować nałożeniem przez inspektora pracy mandatu do 5000 zł, a przy ponownym wykroczeniu w warunkach przewidzianych przepisami — do 10 000 zł. W postępowaniu sądowym grozi grzywna w wysokości od 2000 do 60 000 zł. To, co dokładnie weryfikuje inspektor Państwowej Inspekcji Pracy podczas kontroli dokumentacji szkoleniowej, opisujemy w artykule: kontrola PIP a szkolenia BHP.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy pracodawca musi ukończyć specjalny kurs, żeby organizować szkolenia BHP?

Nie. Organizowanie szkolenia — czyli zapewnienie programu, odpowiednich prowadzących i dokumentacji zgodnie z § 4 i § 5 rozporządzenia — nie wymaga ukończenia odrębnego kursu przez samego pracodawcę. Osobne wymagania dotyczą dopiero osobistego prowadzenia poszczególnych zajęć oraz samodzielnego wykonywania zadań służby BHP.

Czy pracodawca może prowadzić instruktaż ogólny?

Tak, jeżeli pracodawca sam wykonuje zadania służby BHP. § 10 ust. 2 rozporządzenia wskazuje również inne osoby, które mogą prowadzić instruktaż ogólny, w tym wyznaczonego pracownika posiadającego wymagany zasób wiedzy i umiejętności oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP.

Czy pracodawca może prowadzić instruktaż stanowiskowy?

Tak, pod warunkiem posiadania odpowiednich kwalifikacji, doświadczenia zawodowego oraz przeszkolenia w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego, zgodnie z § 11 ust. 5 rozporządzenia.

Czy szkolenie z § 13 pozwala prowadzić wszystkie szkolenia okresowe?

Nie. Ukończenie szkolenia z § 13 jest jednym z warunków samodzielnego wykonywania przez pracodawcę zadań służby BHP, ale nie stanowi uniwersalnego uprawnienia do prowadzenia wszystkich szkoleń okresowych. Prowadzenie konkretnych tematów wymaga spełnienia warunków z § 5 rozporządzenia, w tym posiadania odpowiedniej wiedzy, doświadczenia zawodowego i przygotowania dydaktycznego.

Ilu pracowników może zatrudniać pracodawca sam wykonujący zadania służby BHP?

Do 10 pracowników — niezależnie od rodzaju działalności, po spełnieniu wymaganych warunków. Do 50 pracowników — jeżeli działalność pracodawcy jest zakwalifikowana do grupy, dla której ustalono kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia.

Czy szkolenie dla pracodawcy wykonującego zadania służby BHP może odbyć się online?

Przepisy nie ustanawiają odrębnej formy „online”. Szkolenie musi zachować formę kursu albo seminarium i obejmować pełny program w wymiarze co najmniej 64 godzin lekcyjnych, w tym wymagane ćwiczenia. Sama możliwość zapoznania się z materiałami przez internet nie wystarcza do uznania, że przeprowadzono kurs lub seminarium zgodne z § 13 rozporządzenia.

Źródło zdjęcia: Image by Gustavo Fring on Pixabay

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity) – w szczególności art. 237³, art. 237¹¹ i art. 283.
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity) – w szczególności § 1a, § 4, § 5, § 7, § 10, § 11, § 13, § 15, § 16 i § 17 oraz część III załącznika nr 1.
• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 listopada 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – zmiany obowiązujące od 12 grudnia 2025 r.
• Ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw – podstawa wysokości sankcji obowiązujących od 8 lipca 2026 r.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy – wymagania dotyczące służby BHP i kwalifikacji osób wykonujących jej zadania.
• Państwowa Inspekcja Pracy – Szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.