Zespół powypadkowy powołany przez pracodawcę ustala okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy. Jego skład zależy od organizacji bezpieczeństwa i higieny pracy u konkretnego pracodawcy. W typowym przypadku wchodzą w niego pracownik służby bhp oraz społeczny inspektor pracy. Jednak dla pracodawców z inną organizacją bhp lub bez działającej społecznej inspekcji pracy przepisy przewidują zastępstwa.
- Skład zespołu nie jest jednakowy dla każdej firmy – zależy od tego, czy pracodawca ma obowiązek tworzenia służby bhp i czy u niego działa społeczna inspekcja pracy.
- Podstawowy wariant to dwuosobowy zespół: pracownik służby bhp + społeczny inspektor pracy.
- Dla małych pracodawców lub gdy nie ma SIP – obowiązują warianty zastępcze określone w prawie.
- Człon zespołu zastępujący społecznego inspektora pracy musi posiadać aktualne zaświadczenie o szkoleniu bhp.
Podstawowy skład zespołu powypadkowego
Zgodnie z przepisami zespół powypadkowy ustala okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy na polecenie pracodawcy. Podstawowy skład tworzą dwie osoby:
- pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy – osoba zatrudniona w służbie bhp u danego pracodawcy,
- społeczny inspektor pracy – osoba pełniąca tę funkcję u danego pracodawcy.
Ten dwuosobowy skład obowiązuje pracodawcę, który ma ustawowy obowiązek tworzenia służby bhp i u którego jednocześnie działa społeczna inspekcja pracy.
Warianty składu w zależności od organizacji bhp pracodawcy
Gdy pracodawca nie ma obowiązku tworzenia służby bhp
Nie każdy pracodawca ma obowiązek utworzenia służby bezpieczeństwa i higieny pracy – wynika to z art. 237(11) § 1 Kodeksu pracy. W takim przypadku zamiast pracownika służby bhp w skład zespołu powypadkowego wchodzi jeden z poniższych:
- pracodawca – bezpośrednio,
- pracownik zatrudniony przy innej pracy – któremu pracodawca powierzył wykonywanie zadań służby bhp (chociaż nie tworzy formalnej służby),
- specjalista spoza zakładu pracy.
Drugą osobą w zespole pozostaje społeczny inspektor pracy (jeśli u pracodawcy działa). Wyboru odpowiedniej opcji dokonuje pracodawca.
Gdy u pracodawcy nie działa społeczna inspekcja pracy
Jeśli u pracodawcy – nawet tego z obowiązkiem tworzenia służby bhp – nie działa społeczna inspekcja pracy, zamiast społecznego inspektora pracy wchodzi do zespołu przedstawiciel pracowników. Musi on jednak spełnić jeden warunek: musi posiadać aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
To zaświadczenie potwierdza odbycie szkolenia bhp. Zaświadczenie musi być aktualne – pracodawca nie może wyznaczyć do zespołu pracownika bez takiego potwierdzenia.
Gdy nie ma ani obowiązku bhp, ani SIP
Zastępstwa opisane wyżej dotyczą niezależnie dwóch różnych stanowisk w zespole – pracownika służby bhp i społecznego inspektora pracy. Pracodawca, który nie ma obowiązku tworzenia służby bhp i u którego jednocześnie nie działa społeczna inspekcja pracy, może skonfrontować się z sytuacją, w której oba zastępstwa zachodzą jednocześnie. Wówczas w zespół wchodzą:
- jedna z trzech osób wymienionych wyżej (pracodawca, pracownik z powierzonymi zadaniami lub specjalista spoza),
- oraz przedstawiciel pracowników z zaświadczeniem o szkoleniu bhp.
Skład pozostaje dwuosobowy, ale jego struktura jest dostosowana do warunków konkretnej firmy.
Wyjątek dla pracodawców z małą liczbą pracowników
Przepisy przewidują jeszcze jeden scenariusz. Jeśli pracodawca nie może dopełnić obowiązku utworzenia dwuosobowego zespołu ze względu na małą liczbę zatrudnionych pracowników, to zespół powypadkowy tworzą:
- pracodawca (lub osoba go reprezentująca),
- specjalista spoza zakładu pracy (niezależnie od tego, czy istnieje obowiązek bhp czy społeczna inspekcja).
Ten wariant jest ostatecznością – obowiązuje tylko wtedy, gdy rzeczywiście niemożliwe jest skompletowanie normalnego składu z powodu liczebności załogi.
Podstawa prawna:
- § 4 i 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy – określa podstawowy i zastępcze warianty składu zespołu powypadkowego.
- § 6 tego rozporządzenia – zawiera wyjątek dla pracodawców, którzy nie mogą skompletować dwuosobowy zespół z powodu liczebności.
- Art. 234 § 1 Kodeksu pracy – obowiązek pracodawcy do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku w przewidzianym trybie (realizowany przez zespół powypadkowy).
- Art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy – delegacja dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia składu zespołu powypadkowego.
Co należy wiedzieć o składzie zespołu
Kluczowe jest zrozumienie, że skład zespołu powypadkowego nie jest taki sam dla każdej firmy. Zależy od konkretnych warunków organizacyjnych i prawnych u danego pracodawcy. Dlatego gdy dochodzi do wypadku, pracodawca musi najpierw ocenić, która z opisanych wyżej sytuacji go dotyczy, i powołać odpowiedni zespół.
Ustalenie okoliczności przez zespół powypadkowy to element szerszej procedury powypadkowej, którą pracodawca musi przeprowadzić po każdym wypadku przy pracy.
Najczęstsze pytania o skład zespołu powypadkowego
Czy pracodawca zawsze wchodzi w skład zespołu powypadkowego?
Nie. Pracodawca wchodzi w skład tylko wtedy, gdy nie ma obowiązku tworzenia służby bhp, lub gdy firma jest tak mała, że niemożliwe jest powołanie normalnego dwuosobowego zespołu. W większości przypadków zespół tworzą pracownik służby bhp i społeczny inspektor pracy – bez bezpośredniego udziału pracodawcy.
Czy przedstawiciel pracowników zawsze musi mieć zaświadczenie o szkoleniu?
Tak, ale tylko wtedy, gdy zastępuje on społecznego inspektora pracy. Jeśli do zespołu wchodzi społeczny inspektor pracy (klasyczne rozwiązanie), to zaświadczenie nie jest wymagane. Zaświadczenie jest obowiązkowe dla przedstawiciela pracowników wyłącznie w wariancie zastępczym.
Czy specjalista spoza firmy to zawsze doradca bhp?
Przepisy określają tę osobę jedynie jako specjalistę spoza zakładu pracy, bez wskazywania konkretnego zawodu czy dodatkowych kwalifikacji. Wyboru takiej osoby dokonuje pracodawca.
Co się dzieje, jeśli pracodawca nie powołuje zespołu prawidłowo?
Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przez zespół powypadkowy jest obowiązkiem pracodawcy wynikającym z Kodeksu pracy. Powołanie zespołu w składzie niezgodnym z przepisami oznacza, że ten obowiązek nie został prawidłowo wykonany.
Czy społeczny inspektor pracy jest zawsze dostępny?
Nie. Społeczna inspekcja pracy nie działa u każdego pracodawcy. Jeśli u danego pracodawcy nie działa SIP, zamiast społecznego inspektora pracy do zespołu wchodzi przedstawiciel pracowników z aktualnym zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia bhp.
Źródła i stan prawny
Stan prawny: 14.08.2026 r.
Artykuł opracowano na podstawie tekstu obowiązujących przepisów:
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy
- Obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z 14 lutego 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Kodeks pracy (Dz.U. 2025 poz. 277)
Artykuł zawiera cytaty z tekstów jednolitych obu aktów i uwzględnia stan prawny na dzień publikacji.
Chcesz wiedzieć więcej o procedurach powypadkowych? Zapraszamy do przeglądania artykułów dotyczących wypadków przy pracy, protokołów powypadkowych i praw pracownika po wypadku. Sprawdzaj aktualne przepisy i procedury na blogu bhpkoi.pl.