Szkolenie BHP dla nauczycieli – jakie jest wymagane i jak często je powtarzać?

Stan prawny na 8 października 2026 r.

Poniżej wyjaśniamy terminy, formy, czas trwania i dokumentację szkolenia bhp wyłącznie w odniesieniu do nauczycieli. Szerszy obraz obowiązków placówki opisuje artykuł BHP w szkole i placówce oświatowej – obowiązki, zasady i odpowiedzialność.

Jakie szkolenie BHP musi odbyć nauczyciel?

Nauczyciel musi odbyć dwa rodzaje szkolenia bhp:

• szkolenie wstępne – przed dopuszczeniem do pracy;
• szkolenie okresowe – pierwsze do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku, kolejne nie rzadziej niż co 5 lat.

Obowiązek zapewnienia szkoleń spoczywa na pracodawcy, czyli w praktyce na dyrektorze szkoły lub placówki (art. 237³ § 2 Kodeksu pracy).

Z czego składa się szkolenie wstępne nauczyciela?

Nauczyciel przed dopuszczeniem do pracy odbywa instruktaż ogólny oraz – gdy na jego stanowisku występują czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne – instruktaż stanowiskowy. W praktyce stanowiska nauczycielskie wiążą się z takimi czynnikami, dlatego instruktażu stanowiskowego nie należy pomijać.

Instruktaż ogólny trwa co najmniej 3 godziny lekcyjne. Obejmuje podstawowe przepisy bhp, zasady obowiązujące w placówce, ochronę przeciwpożarową oraz postępowanie w razie wypadku i udzielanie pierwszej pomocy. Co zrobić, gdy wypadek dotyczy samego nauczyciela, wyjaśnia artykuł wypadek nauczyciela w szkole – kiedy jest wypadkiem przy pracy.

Instruktaż stanowiskowy prowadzi na stanowisku pracy pracodawca albo wyznaczona przez niego osoba kierująca pracownikami, np. wicedyrektor, jeżeli posiada odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz jest przeszkolona w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.

Wyjątek: kolejna umowa na tym samym stanowisku

Wyjątek dotyczy kolejnej umowy zawartej bezpośrednio po poprzedniej umowie z tym samym pracodawcą i na tym samym stanowisku (art. 237³ § 2 Kodeksu pracy). Jeżeli między umowami wystąpiła przerwa, np. nauczyciel został ponownie zatrudniony po wakacjach, należy co do zasady przeprowadzić szkolenie wstępne ponownie.

Czy nauczyciel musi odbyć instruktaż stanowiskowy?

Tak – gdy na stanowisku występują czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne (§ 11 rozporządzenia), a stanowiska nauczycielskie w praktyce się z nimi wiążą. Zakres instruktażu ustala się na podstawie oceny ryzyka zawodowego i rzeczywistych obowiązków, na przykład:

• wychowanie fizyczne – urazy podczas zajęć, sprzęt sportowy, asekuracja;
• chemia – odczynniki, ich przechowywanie i postępowanie przy rozlaniu lub oparzeniu;
• technika i zajęcia praktyczne – narzędzia i urządzenia;
• przedszkole i edukacja wczesnoszkolna – wymuszone pozycje ciała, podnoszenie dzieci, obciążenie głosu, choroby zakaźne.

Instruktaż powtarza się po przeniesieniu nauczyciela na inne stanowisko lub po wprowadzeniu nowych urządzeń albo zmian organizacyjnych. Jakie zagrożenia uwzględnić, opisują artykuły ocena ryzyka zawodowego nauczyciela oraz ocena ryzyka zawodowego nauczyciela przedszkola.

Kiedy przeprowadzić pierwsze szkolenie okresowe?

Pierwsze szkolenie okresowe nauczyciela przeprowadza się w okresie do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku nauczyciela (§ 15 ust. 4 rozporządzenia).

Termin liczy się od dnia rozpoczęcia pracy na stanowisku, a nie od początku roku szkolnego. Szkolenie należy zaplanować i ukończyć przed upływem 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy.

Co ile lat nauczyciel powtarza szkolenie BHP?

Nauczyciel powtarza szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż raz na 5 lat (§ 15 ust. 2 w związku z § 14 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia).

Pracodawca może po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami ustalić krótszy cykl, jeżeli uzasadniają to rodzaj i warunki pracy albo wyniki oceny ryzyka zawodowego (§ 15 ust. 3 rozporządzenia). Nie może natomiast wydłużyć cyklu nauczyciela do 6 lat.

Czy szkolenie BHP dla nauczyciela może odbyć się online?

Tak – szkolenie okresowe nauczyciela może odbyć się online w formie samokształcenia kierowanego. Rozporządzenie dopuszcza dla tej grupy kurs, seminarium albo samokształcenie kierowane (§ 15 ust. 2).

Prawidłowe samokształcenie kierowane online wymaga programu opartego na ramowym programie dla tej grupy, materiałów przekazanych przez organizatora, możliwości konsultacji z prowadzącym, egzaminu przed komisją powołaną przez organizatora oraz zaświadczenia o ukończeniu szkolenia.

Forma online dotyczy szkolenia okresowego. Kurs online nie zastępuje szkolenia wstępnego ani instruktażu stanowiskowego, który prowadzi się na stanowisku pracy.

Ile trwa szkolenie BHP nauczyciela?

Program szkolenia okresowego nauczyciela obejmuje co najmniej 8 godzin lekcyjnych, a godzina lekcyjna trwa 45 minut. Szkolenie wstępne obejmuje co najmniej 3 godziny lekcyjne instruktażu ogólnego oraz instruktaż stanowiskowy, który według ramowego programu trwa co najmniej 8 godzin lekcyjnych.

Egzamin i dokumentacja – jak udokumentować szkolenie nauczyciela?

Egzamin i zaświadczenie po szkoleniu okresowym

Szkolenie okresowe kończy się egzaminem sprawdzającym wiedzę objętą programem oraz umiejętność wykonywania pracy zgodnie z przepisami bhp. Egzamin przeprowadza się przed komisją powołaną przez organizatora (§ 16 ust. 1–2 rozporządzenia).

Po wyniku pozytywnym organizator wydaje zaświadczenie według wzoru z załącznika nr 3 do rozporządzenia. Odpis zaświadczenia przechowuje się w aktach osobowych nauczyciela (§ 16 ust. 3–4). Dokument nazwany „certyfikatem” nie zastępuje zaświadczenia, jeśli nie spełnia tych wymagań.

Karta szkolenia wstępnego – postać papierowa lub elektroniczna

Od 12 grudnia 2025 r. nauczyciel może potwierdzić odbycie instruktażu ogólnego i stanowiskowego w postaci papierowej albo elektronicznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1640).

• Postać papierowa – podpis w karcie szkolenia wstępnego.
• Postać elektroniczna – pracodawca umieszcza w karcie adnotację o potwierdzeniu elektronicznym i dołącza do niej dokument elektroniczny z potwierdzeniem albo jego odwzorowanie.

Karta wraz z potwierdzeniem trafia do akt osobowych. Zmiana dotyczy sposobu potwierdzenia, a nie formy prowadzenia instruktażu.

Kiedy można uznać szkolenie odbyte wcześniej?

Nowy pracodawca może zwolnić nauczyciela z pierwszego szkolenia okresowego, jeżeli nauczyciel (§ 15 ust. 5 rozporządzenia):

1. przedłoży aktualne zaświadczenie o odbyciu wymaganego szkolenia okresowego u innego pracodawcy, albo
2. odbył szkolenie okresowe dla innej grupy stanowisk, jeżeli jego program obejmuje zakres tematyczny wymagany na stanowisku nauczyciela.

Przepis dotyczy zwolnienia z pierwszego szkolenia okresowego, a nie trwałego zwolnienia z kolejnych szkoleń. Termin kolejnego szkolenia należy ustalić z uwzględnieniem daty i zakresu uznanego szkolenia oraz maksymalnego pięcioletniego cyklu. Uznanie szkolenia okresowego nie zwalnia ze szkolenia wstępnego w nowej placówce.

Nauczyciel, dyrektor i pracownik niepedagogiczny – różnice

Każda z tych grup ma inny program i termin szkolenia okresowego.

• Nauczyciel – grupa z § 14 ust. 2 pkt 6; pierwsze szkolenie do 12 miesięcy, kolejne nie rzadziej niż co 5 lat.
• Dyrektor lub wicedyrektor kierujący pracownikami – potrzebuje innego programu niż nauczyciel (§ 14 ust. 2 pkt 1). Pierwsze szkolenie odbywa do 6 miesięcy od objęcia stanowiska, kolejne nie rzadziej niż co 5 lat. Dla tej grupy przeznaczone jest szkolenie okresowe BHP online dla dyrektorów szkół i placówek oświatowych, obejmujące minimum 16 godzin lekcyjnych. Zakres odpowiedzialności dyrektora opisuje artykuł obowiązki dyrektora szkoły w zakresie BHP.
• Pracownicy niepedagogiczni – pracownicy na stanowiskach robotniczych odbywają szkolenie okresowe w formie instruktażu co najmniej co 3 lata. Pracownicy administracyjno-biurowi odbywają szkolenie okresowe nie rzadziej niż co 6 lat, chyba że korzystają ze zwolnienia określonego w art. 237³ § 2² Kodeksu pracy. Zwolnienie zależy od kategorii ryzyka przeważającej działalności pracodawcy oraz wyniku oceny ryzyka zawodowego i nie dotyczy nauczycieli. Więcej w artykule szkolenia BHP pracowników niepedagogicznych szkoły.

Najczęstsze błędy dyrektora przy organizowaniu szkoleń

1. Przypisanie nauczycielowi cyklu 6-letniego na podstawie wspólnego ramowego programu z pracownikami biurowymi.
2. Pominięcie instruktażu stanowiskowego lub nieprzeprowadzenie go ponownie po objęciu nowej pracowni czy wprowadzeniu nowych urządzeń.
3. Przyjęcie dokumentu bez egzaminu albo „certyfikatu” w miejsce zaświadczenia.
4. Traktowanie zaświadczenia z innej szkoły jako trwałego zwolnienia – zwalnia ono wyłącznie z pierwszego szkolenia okresowego.
5. Organizowanie szkolenia poza czasem pracy lub na koszt nauczyciela – szkolenia bhp odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237³ § 3 Kodeksu pracy).

FAQ

Źródło zdjęcia: Magnific

Podstawa prawna i stan prawny

Stan prawny na 8 października 2026 r.

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 1245) – art. 237³ § 2 (obowiązek szkolenia i wyjątek dla kolejnej umowy), § 2² (zwolnienie niektórych pracowników administracyjno-biurowych ze szkolenia okresowego), § 3 (szkolenie w czasie pracy i na koszt pracodawcy) oraz art. 237⁴.
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1327) – § 11 (instruktaż stanowiskowy), § 14 ust. 2 (grupy stanowisk), § 15 (formy, terminy i zwolnienie z pierwszego szkolenia okresowego), § 16 (egzamin i zaświadczenie), załącznik nr 1 części I, II i VIII (ramowe programy).
• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 listopada 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 1640) – papierowe lub elektroniczne potwierdzenie odbycia szkolenia wstępnego, obowiązujące od 12 grudnia 2025 r.