Co do zasady pracownik zatrudniony na podstawie stosunku pracy musi odbyć wymagane szkolenie BHP przed dopuszczeniem do pracy, a następnie – jeżeli jego grupa stanowisk jest nim objęta – szkolenie okresowe. Zakres obowiązku zależy od statusu danej osoby, rodzaju stanowiska i występujących na nim zagrożeń. Przepisy przewidują wyjątki, m.in. przy bezpośrednio kolejnej umowie u tego samego pracodawcy na tym samym stanowisku oraz wobec części pracowników administracyjno-biurowych. W przypadku zleceniobiorców i osób współpracujących w ramach B2B obowiązek szkolenia nie wynika automatycznie z samego rodzaju umowy.
Szerszy kontekst przepisów, rodzaje szkoleń oraz zasady ich organizacji opisujemy w artykule Szkolenie BHP – kompletny przewodnik.
Stan prawny na 16 sierpnia 2026 r.
Poniższa tabela pokazuje, jaki rodzaj szkolenia BHP dotyczy poszczególnych osób i statusów – bez podawania konkretnych okresów ważności, które zestawiamy osobno w artykule co ile trzeba robić szkolenie BHP.
| Osoba lub status | Instruktaż ogólny | Instruktaż stanowiskowy | Szkolenie okresowe | Najważniejszy wyjątek lub uwaga |
|---|---|---|---|---|
| Nowo zatrudniony pracownik | Tak | Jeżeli stanowisko jest objęte obowiązkiem (§ 11 rozporządzenia) | Jeżeli stanowisko jest objęte obowiązkiem | Wyjątek możliwy przy kolejnej umowie o pracę zawieranej bezpośrednio po poprzedniej u tego samego pracodawcy na tym samym stanowisku (patrz niżej) |
| Pracownik zawierający bezpośrednio kolejną umowę u tego samego pracodawcy na tym samym stanowisku | Nie | Nie | Tak, jeżeli stanowisko jest objęte obowiązkiem | Wyjątek z art. 237³ § 2 KP – dotyczy tego samego stanowiska u tego samego pracodawcy i bezpośredniego następstwa umów |
| Pracownik na stanowisku robotniczym | Tak | Tak | Tak | Brak zwolnienia przewidzianego dla stanowisk biurowych |
| Pracownik administracyjno-biurowy | Tak | Zależy od warunków i ryzyka na stanowisku | Zależy od warunków i ryzyka | Możliwe zwolnienie z art. 237³ § 2²–2⁴ KP; art. 67³¹ § 3 wyłącza je przy pracy zdalnej, z wyjątkiem okazjonalnej pracy zdalnej |
| Pracownik inżynieryjno-techniczny | Tak | Jeżeli stanowisko jest objęte obowiązkiem | Tak | Nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego dla stanowisk biurowych |
| Pracownik służby BHP / osoba wykonująca zadania tej służby | Tak | Jeżeli stanowisko jest objęte obowiązkiem z § 11 rozporządzenia | Tak | Może samodzielnie prowadzić instruktaż ogólny dla innych osób |
| Pracodawca | Nie dotyczy automatycznie | Nie dotyczy automatycznie | Tak | Odrębny obowiązek z art. 237³ § 2¹ KP; dotyczy pracodawcy zatrudniającego pracowników |
| Osoba kierująca pracownikami | Tak | Jeżeli stanowisko jest objęte obowiązkiem | Tak | W zakresie szkolenia okresowego traktowana jak pracodawca |
| Student odbywający praktykę studencką | Tak | Tak | Nie dotyczy | Podstawa: § 10 i § 11 rozporządzenia oraz art. 304 KP |
| Uczeń odbywający praktyczną naukę zawodu | Tak | Tak | Nie dotyczy | Podstawa: § 10 i § 11 rozporządzenia oraz art. 304 KP |
| Pracownik przenoszony na inne stanowisko | Nie dotyczy | Jeżeli nowe stanowisko jest objęte obowiązkiem (§ 11 ust. 1 pkt 2) | Zależy od grupy nowego stanowiska | Zmiana stanowiska nie unieważnia wcześniej odbytego szkolenia |
| Zleceniobiorca | Nie dotyczy automatycznie | Nie dotyczy automatycznie | Nie dotyczy automatycznie | Obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków z art. 304 KP; zakres zależy od oceny ryzyka |
| Osoba prowadząca działalność B2B | Nie dotyczy automatycznie | Nie dotyczy automatycznie | Nie dotyczy automatycznie | Obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków z art. 304 KP, jeżeli praca jest wykonywana w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę albo przedsiębiorcę organizującego pracę |
| Właściciel jednoosobowej działalności niezatrudniający pracowników | Nie dotyczy | Nie dotyczy | Nie | Nie jest pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy |
Czy każdy pracownik musi odbyć szkolenie BHP?
To zależy od rodzaju szkolenia. Szkolenie wstępne, obejmujące instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy, pracodawca musi zapewnić niemal każdemu nowo zatrudnionemu pracownikowi przed dopuszczeniem go do pracy – wynika to z art. 237³ § 1 i § 2 Kodeksu pracy. Nie jest to jednak obowiązek bez wyjątków: ustawodawca przewidział m.in. sytuację podjęcia pracy na tym samym stanowisku u tego samego pracodawcy bezpośrednio po poprzedniej umowie, a zakres szkolenia okresowego różni się w zależności od grupy stanowisk. Szkolenie wstępne i szkolenie okresowe to dwa odrębne obowiązki – ukończenie jednego nie zastępuje drugiego.
Pełne wyjaśnienie zakresu tego obowiązku, wraz z przykładami i wyjątkami, znajdziesz w artykule czy szkolenie BHP jest obowiązkowe. O tym, w jakich sytuacjach pracodawca musi w ogóle zorganizować szkolenie dla zespołu, piszemy też w artykule kiedy pracodawca musi zapewnić szkolenie BHP.
Odbycie instruktażu ogólnego i stanowiskowego pracownik potwierdza na piśmie w karcie szkolenia wstępnego. Pełne zestawienie dokumentów, jakie powinny z tego wynikać, znajdziesz w artykule dokumentacja po szkoleniu BHP.
Kiedy pracownik może być zwolniony z nowego szkolenia wstępnego?
Zgodnie z art. 237³ § 2 Kodeksu pracy szkolenie przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane, gdy pracownik podejmuje pracę na tym samym stanowisku, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę. Wyjątek dotyczy więc tego samego pracodawcy, tego samego stanowiska i bezpośredniego następstwa umów. Przy zatrudnieniu przez nowego pracodawcę wymagane jest nowe szkolenie wstępne. Natomiast przy przeniesieniu na inne stanowisko w czasie trwającego zatrudnienia nie powtarza się automatycznie instruktażu ogólnego – instruktaż stanowiskowy przeprowadza się w przypadkach określonych w § 11 rozporządzenia.
Więcej o tym, co dokładnie trzeba powtórzyć przy zmianie zatrudnienia, a co zachowuje ważność, opisujemy w artykule czy szkolenie BHP trzeba robić przy zmianie pracy.
Którzy pracownicy podlegają instruktażowi stanowiskowemu?
Instruktaż stanowiskowy, zgodnie z § 11 rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp, przeprowadza się przede wszystkim wobec pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym oraz na innym stanowisku, na którym występuje narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne. Obowiązek ten dotyczy również pracownika przenoszonego na takie stanowisko, a także ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu i studenta odbywającego praktykę studencką. Instruktaż stanowiskowy trzeba powtórzyć także po istotnych zmianach techniczno-organizacyjnych na stanowisku – np. wprowadzeniu nowych maszyn, procesów lub substancji niebezpiecznych – a nie automatycznie po każdej zmianie stanowiska w firmie.
Szkolenie wstępne co do zasady przeprowadza się w formie instruktażu. Szczególny wyjątek pozwala przeprowadzić całe szkolenie wstępne za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w przypadku osoby przyjmowanej na stanowisko administracyjno-biurowe do pracy zdalnej, jeżeli spełnione są warunki art. 67³¹ § 2 w związku z art. 67¹⁹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Pełne zasady dotyczące dopuszczalnych form opisujemy w artykule czy szkolenie BHP można zrobić online.
Czy pracownik biurowy musi odbywać szkolenia okresowe?
To zależy od kategorii ryzyka działalności pracodawcy i wyników oceny ryzyka zawodowego. Zgodnie z art. 237³ § 2²–2⁴ Kodeksu pracy szkolenie okresowe nie jest wymagane dla pracownika administracyjno-biurowego, jeżeli przeważająca działalność pracodawcy znajduje się w grupie działalności, dla której ustalono kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia, a z oceny ryzyka zawodowego nie wynika konieczność przeprowadzenia szkolenia. W przypadku wykonywania pracy zdalnej zwolnienia z art. 237³ § 2² nie stosuje się na podstawie art. 67³¹ § 3 KP. Zasada ta nie obejmuje jednak okazjonalnej pracy zdalnej, ponieważ art. 67³³ § 2 KP wyłącza w jej przypadku stosowanie art. 67³¹ § 3.
Całe szkolenie wstępne może zostać przeprowadzone za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w szczególnym przypadku osoby przyjmowanej na stanowisko administracyjno-biurowe do pracy zdalnej, po spełnieniu warunków Kodeksu pracy.
Pytanie, czy odbyte już szkolenie trzeba w ogóle odnawiać i na jakich zasadach, rozwijamy w artykule czy szkolenie BHP trzeba odnawiać.
Czy pracodawca i osoba kierująca pracownikami muszą mieć szkolenie BHP?
Tak – ale to odrębny obowiązek, inny niż instruktaż ogólny i stanowiskowy, jakim objęci są szeregowi pracownicy. Pracodawca musi sam odbyć szkolenie w dziedzinie BHP w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków, a szkolenie to podlega okresowemu powtarzaniu (art. 237³ § 2¹ KP). Do tej samej grupy szkoleniowej rozporządzenie zalicza także inne osoby kierujące pracownikami – w szczególności kierowników, mistrzów i brygadzistów – którzy jako pracownicy odbywają również standardowy instruktaż ogólny oraz, jeśli stanowisko tego wymaga, instruktaż stanowiskowy.
Pełny zakres obowiązków, terminów i odpowiedzialności pracodawcy opisujemy szczegółowo w artykule czy pracodawca musi mieć szkolenie BHP.
Naruszenie przepisów lub zasad BHP może podlegać grzywnie od 2000 do 60 000 zł na podstawie art. 283 § 1 Kodeksu pracy. To, czego dokładnie mogą oczekiwać inspektorzy w związku ze szkoleniami podczas wizyty w firmie, opisujemy w artykule kontrola PIP a szkolenia BHP.
Czy student, uczeń lub praktykant musi odbyć szkolenie BHP?
To zależy od podstawy, na jakiej dana osoba wykonuje zadania u pracodawcy. § 10 rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp obejmuje instruktażem ogólnym, obok nowo zatrudnionych pracowników, również studentów odbywających u pracodawcy praktykę studencką oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu – obie grupy przechodzą też instruktaż stanowiskowy przed dopuszczeniem do zadań (§ 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Inaczej wygląda sytuacja osób określanych potocznie jako „stażyści” lub „praktykanci” na innej podstawie niż praktyka studencka czy praktyczna nauka zawodu – zakres obowiązków wobec nich zależy od konkretnej podstawy prawnej współpracy i warunków wykonywania zadań, a nie z góry przyjętego schematu.
Czy zleceniobiorca i osoba B2B muszą mieć szkolenie BHP?
Nie automatycznie – ale pracodawca, a w przypadku B2B odpowiednio przedsiębiorca organizujący taką pracę, ma wobec tych osób odrębny obowiązek w zakresie bezpieczeństwa. Art. 304 Kodeksu pracy nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy osobom wykonującym zadania na innej podstawie niż stosunek pracy – w tym na umowie zlecenia – jeśli praca jest wykonywana w zakładzie pracy lub miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a obowiązek ten stosuje się odpowiednio także do przedsiębiorców niebędących pracodawcami, którzy organizują pracę osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek, czyli m.in. współpracowników B2B. Nie oznacza to jednak automatycznego objęcia tych osób pracowniczym systemem szkoleń wstępnych i okresowych. Potrzebę oraz zakres ewentualnego przeszkolenia lub instruktażu należy oceniać indywidualnie, w zależności od rodzaju wykonywanej pracy, miejsca jej świadczenia, występujących zagrożeń, wyników oceny ryzyka oraz sposobu organizacji pracy w danym zakładzie.
Czy właściciel jednoosobowej firmy musi odbyć szkolenie BHP?
Nie – jeżeli nie zatrudnia pracowników. Obowiązek szkolenia BHP określony w art. 237³ Kodeksu pracy dotyczy pracodawcy w rozumieniu przepisów prawa pracy, czyli podmiotu zatrudniającego pracowników. Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, która nie zawarła żadnej umowy o pracę, nie staje się przez to pracodawcą w tym rozumieniu i nie podlega temu obowiązkowi. Sytuacja zmienia się z chwilą zatrudnienia choćby jednej osoby na umowę o pracę – wtedy właściciel firmy staje się pracodawcą i obejmuje go obowiązek szkolenia opisany wyżej.
Najczęstsze pytania
Czy każdy pracownik musi odbyć szkolenie BHP?
Nie każdy w tym samym zakresie. Pracownik na umowie o pracę musi przejść szkolenie wstępne przed dopuszczeniem do pracy, ale zakres i częstotliwość dalszych szkoleń zależą od rodzaju stanowiska, a w niektórych sytuacjach – np. przy kolejnej umowie o pracę zawieranej bezpośrednio po poprzedniej u tego samego pracodawcy na tym samym stanowisku – szkolenie wstępne nie jest wymagane.
Czy pracownik biurowy musi odbywać szkolenia okresowe?
To zależy od kategorii ryzyka działalności pracodawcy i wyników oceny ryzyka zawodowego. Część pracowników administracyjno-biurowych może być zwolniona ze szkolenia okresowego na podstawie art. 237³ § 2²–2⁴ Kodeksu pracy. Zwolnienia tego nie stosuje się przy wykonywaniu pracy zdalnej, ale wyłączenie nie obejmuje okazjonalnej pracy zdalnej, ponieważ art. 67³³ § 2 KP wyłącza w jej przypadku stosowanie art. 67³¹ § 3.
Czy pracodawca musi mieć szkolenie BHP?
Tak, jeśli zatrudnia pracowników – wtedy musi odbyć i okresowo powtarzać szkolenie w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków. Właściciel jednoosobowej działalności, który nie zatrudnia pracowników, temu obowiązkowi nie podlega.
Czy zleceniobiorca musi przejść szkolenie BHP?
Nie automatycznie w ramach pracowniczego systemu szkoleń wstępnych i okresowych. Jeżeli jednak praca jest wykonywana w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, pracodawca ma obowiązek zapewnić zleceniobiorcy bezpieczne i higieniczne warunki pracy na podstawie art. 304 Kodeksu pracy. Potrzebę i zakres ewentualnego przeszkolenia ocenia się na podstawie rodzaju pracy, miejsca jej wykonywania i występujących zagrożeń.
Czy osoba samozatrudniona na B2B musi mieć szkolenie?
Nie automatycznie. Jeżeli osoba prowadząca działalność wykonuje pracę w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, zastosowanie może mieć art. 304 § 1 Kodeksu pracy. Obowiązki w zakresie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy stosuje się odpowiednio również do przedsiębiorcy niebędącego pracodawcą, który organizuje pracę osoby prowadzącej działalność na własny rachunek. Nie oznacza to automatycznego objęcia takiej osoby pracowniczym cyklem szkoleń.
Czy praktykant lub student musi odbyć szkolenie BHP?
Tak, jeśli chodzi o studenta odbywającego praktykę studencką lub ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu – obie grupy przechodzą instruktaż ogólny i stanowiskowy na podstawie § 10 i § 11 rozporządzenia. W innych przypadkach zakres obowiązków zależy od podstawy prawnej współpracy.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – w szczególności art. 237³, art. 67³¹, art. 67³³ oraz art. 304.
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1327) – w szczególności § 10, § 11, § 14 i § 15.
- Ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 473) – zmiana wysokości grzywny z art. 283 § 1 Kodeksu pracy.
- Państwowa Inspekcja Pracy – Szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
