Kto może prowadzić szkolenie BHP w firmie? Wymagania i wyjątki

Stan prawny zweryfikowany na 10 sierpnia 2026 r.

Odpowiedź na pytanie, kto może prowadzić szkolenie BHP, zależy od rodzaju szkolenia i pełnionej roli — nie ma jednej „osoby uprawnionej do wszystkiego”. Instruktaż ogólny może prowadzić m.in. pracownik służby BHP, pracodawca wykonujący zadania tej służby albo pracownik wyznaczony przez pracodawcę, posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie BHP (§ 10 ust. 2 rozporządzenia). Instruktaż stanowiskowy prowadzi pracodawca albo wyznaczona osoba kierująca pracownikami, jeśli mają odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie i przeszkolenie metodyczne (§ 11 ust. 5). Szkolenie okresowe organizuje pracodawca albo jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową, a poszczególne zajęcia prowadzą wykładowcy i instruktorzy spełniający wymagania z § 5 rozporządzenia.

Szerszy przegląd całego systemu szkoleń BHP znajdziesz w artykule kompletny przewodnik po szkoleniach BHP.

Rola / rodzaj szkolenia	Kto może prowadzić	Wymagania	Podstawa prawna
Organizator szkolenia	Pracodawca albo, na jego zlecenie, jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie BHP	Dla szkoleń pracodawców, służby BHP oraz instruktorów i wykładowców — wyłącznie właściwa jednostka organizacyjna	§ 4
Wykładowca / instruktor	Osoba wyznaczona przez organizatora	Odpowiedni zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe, przygotowanie dydaktyczne	§ 5
Instruktaż ogólny	Pracownik służby BHP; osoba wykonująca zadania tej służby; pracodawca wykonujący te zadania; pracownik wyznaczony przez pracodawcę, posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP	Zamknięty katalog czterech kategorii osób	§ 10 ust. 2
Instruktaż stanowiskowy	Pracodawca albo wyznaczona osoba kierująca pracownikami	Odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe, przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu	§ 11 ust. 5
Szkolenie okresowe (organizacja)	Pracodawca albo jednostka organizacyjna	Szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP prowadzi jednostka organizacyjna wskazana w § 4 ust. 2	§ 4, § 14–17

Organizator a wykładowca — dlaczego to nie jest ta sama rola?

Zasada: szkolenie może być organizowane i prowadzone przez pracodawcę albo, na jego zlecenie, przez jednostkę organizacyjną prowadzącą działalność szkoleniową w dziedzinie BHP (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP prowadzą wyłącznie właściwe jednostki organizacyjne (§ 4 ust. 2).

Organizator odpowiada za program, dokumentację i warunki realizacji szkolenia. To odrębna rola od wykładowcy lub instruktora, czyli osoby faktycznie prowadzącej zajęcia. Zgodnie z § 5 rozporządzenia organizator zapewnia wykładowców i instruktorów posiadających odpowiedni zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe oraz przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programu. Przepisy nie wprowadzają jednej, sztywnej zasady, że każdy wykładowca musi mieć wyższe wykształcenie BHP, studia podyplomowe albo stanowisko specjalisty BHP — decydują konkretne kwalifikacje i doświadczenie danej osoby. Praktyczne aspekty organizowania szkoleń opisujemy w artykule jak prowadzić szkolenia BHP w firmie.

Kto może prowadzić instruktaż ogólny?

Zasada: zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia instruktaż ogólny może prowadzić:

• pracownik służby BHP,
• osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby,
• pracodawca, który sam wykonuje takie zadania,
• pracownik wyznaczony przez pracodawcę, posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniające właściwą realizację programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie BHP.

To zamknięty katalog — nie każda osoba w firmie może prowadzić instruktaż ogólny tylko dlatego, że orientuje się w temacie.

Ważne rozróżnienie: pracodawca, który chce sam prowadzić instruktaż ogólny jako osoba wykonująca zadania służby BHP, przed podjęciem tych zadań odbywa szkolenie według programu określonego w części III załącznika nr 1 do rozporządzenia, obejmującego minimum 64 godziny lekcyjne — samo, zwykłe 16-godzinne szkolenie okresowe dla pracodawców i osób kierujących pracownikami do tego nie wystarczy. Z obowiązku odbycia tego szkolenia jest zwolniony pracodawca, który spełnia wymagania kwalifikacyjne dla służby BHP określone w przepisach dotyczących tej służby (§ 13 ust. 2 rozporządzenia). Te programy mają różny cel i zakres.

Od 12 grudnia 2025 r. pracownik może potwierdzić w postaci papierowej albo elektronicznej odbycie instruktażu ogólnego i stanowiskowego. Kierownik komórki organizacyjnej potwierdza natomiast przeprowadzenie instruktażu stanowiskowego oraz dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Przy potwierdzeniu elektronicznym pracodawca dokonuje odpowiedniej adnotacji w karcie szkolenia wstępnego i dołącza dokument elektroniczny zawierający potwierdzenie albo jego odwzorowanie. Zmiana ta nie wpływa na wymagania dotyczące tego, kto może prowadzić instruktaż.

Kto może prowadzić instruktaż stanowiskowy?

Zasada: zgodnie z § 11 ust. 5 rozporządzenia instruktaż stanowiskowy może prowadzić:

• pracodawca, albo
• wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami,

pod warunkiem że osoba ta ma odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe oraz przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.

Przepis nie posługuje się pojęciem „bezpośredniego przełożonego” jako odrębną kategorią ani nie wymienia samodzielnie „doświadczonego pracownika”, „starszego operatora” czy „specjalisty BHP” jako uprawnionych z samego tytułu pełnionej funkcji. Taka osoba może prowadzić instruktaż stanowiskowy tylko wtedy, gdy jednocześnie jest pracodawcą albo wyznaczoną osobą kierującą pracownikami i spełnia wszystkie trzy warunki wymienione wyżej.

Kto może organizować i prowadzić szkolenie okresowe?

Organizowanie szkolenia okresowego, prowadzenie poszczególnych zajęć, egzamin i wystawienie zaświadczenia to cztery odrębne elementy.

Organizację i prowadzenie szkolenia może zapewnić pracodawca albo, na jego zlecenie, jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie BHP. Szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP prowadzą jednak jednostki organizacyjne wskazane w § 4 ust. 2 rozporządzenia.

Poszczególne zajęcia prowadzą wykładowcy i instruktorzy spełniający wymagania z § 5 — bez jednej, sztywnej listy wymaganych tytułów zawodowych.

Egzamin przeprowadza się przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia (§ 16) — to nie jest nieformalna „weryfikacja wiedzy” bez określonej procedury.

Zaświadczenie potwierdzające pozytywny wynik wystawia organizator według wzoru z załącznika nr 3 do rozporządzenia.

Pierwsze szkolenie okresowe pracodawców i innych osób kierujących pracownikami przeprowadza się do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na takim stanowisku, a dla pozostałych grup wskazanych w § 14 ust. 2 pkt 2–6 — do 12 miesięcy. Nie każdy pracownik administracyjno-biurowy odbywa przy tym szkolenie okresowe co 6 lat — część z nich może być z niego zwolniona na podstawie art. 237³ § 2²–2⁴ Kodeksu pracy. Pełne terminy i wyjątki opisujemy w artykule co ile lat pracodawca musi powtórzyć szkolenie BHP.

Czy pracodawca może sam szkolić pracowników?

Zasada: tak, ale zakres zależy od tego, jaki rodzaj szkolenia ma prowadzić i czy spełnia właściwe dla niego warunki.

Pracodawca może prowadzić instruktaż ogólny jako osoba wykonująca zadania służby BHP (§ 10 ust. 2) oraz instruktaż stanowiskowy, jeśli ma odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie i przeszkolenie metodyczne (§ 11 ust. 5). Warunkiem samodzielnego wykonywania zadań służby BHP jest odbycie szkolenia wymaganego przed podjęciem tych zadań, chyba że pracodawca korzysta ze zwolnienia określonego w § 13 ust. 2 rozporządzenia, oraz mieszczenie się w limitach z art. 237¹¹ § 1 Kodeksu pracy: zatrudnianie do 10 pracowników albo do 50 pracowników przy działalności zakwalifikowanej do kategorii ryzyka nie wyższej niż trzecia. Dokładnie ten program opisujemy w artykule jakie szkolenie musi zrobić pracodawca, żeby prowadzić szkolenia BHP.

Pracodawca może również organizować i prowadzić szkolenie okresowe swoich pracowników na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli zapewni wszystkie elementy wymagane w § 5, w tym właściwy program, wykładowców i instruktorów posiadających odpowiednią wiedzę, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne oraz wymaganą dokumentację. Wyjątek dotyczy szkolenia osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP — szkolenia tych osób prowadzą jednostki organizacyjne wskazane w § 4 ust. 2, a nie sam pracodawca.

Szerzej o obowiązkach pracodawcy w tym obszarze piszemy w artykule obowiązki pracodawcy w zakresie BHP.

Czy pracownik HR może prowadzić szkolenie?

Zasada: to zależy od kwalifikacji konkretnej osoby, a nie od samego stanowiska w dziale HR.

Pracownik HR nie musi automatycznie mieć tytułu technika BHP ani ukończonych studiów BHP. Może prowadzić instruktaż ogólny jako pracownik wyznaczony przez pracodawcę, jeżeli spełnia warunki z § 10 ust. 2 — czyli ma zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie BHP.

Możliwość prowadzenia instruktażu stanowiskowego przez pracownika HR zależy od odrębnych warunków z § 11 ust. 5 — w tym od tego, czy jest on osobą kierującą pracownikami oraz czy ma odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu.

Czy technik albo specjalista BHP może prowadzić szkolenia?

Osoba wykonująca zadania służby BHP — niezależnie od tytułu zawodowego — może prowadzić instruktaż ogólny na podstawie § 10 ust. 2. Możliwość prowadzenia konkretnych zajęć w ramach szkolenia okresowego zależy od spełnienia wymagań dla wykładowców i instruktorów z § 5 rozporządzenia: odpowiedniego zasobu wiedzy, doświadczenia zawodowego i przygotowania dydaktycznego — a nie od jednego, sztywno określonego tytułu zawodowego. O tym, kiedy firma w ogóle musi zatrudniać specjalistę BHP, piszemy w artykule czy trzeba mieć specjalistę BHP w firmie.

Kiedy szkolenie musi prowadzić jednostka organizacyjna?

Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP muszą prowadzić jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie BHP — nie może tego zrobić sam pracodawca we własnym zakresie. W pozostałych przypadkach pracodawca może zorganizować szkolenie samodzielnie, o ile zapewni spełnienie wymagań programowych i kadrowych opisanych wyżej.

Niektóre elementy szkolenia okresowego — w tym przekazanie materiałów w ramach samokształcenia kierowanego — mogą wykorzystywać internet, o ile organizator zapewnia materiały oraz konsultacje z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców. Nie każdy dowolny kurs internetowy spełnia te warunki: szkolenie okresowe pracowników na stanowiskach robotniczych prowadzi się w formie instruktażu, a nie samokształcenia kierowanego, a instruktaż stanowiskowy musi umożliwiać realizację elementów praktycznych przy stanowisku pracy. Pełne zasady legalności szkoleń BHP online opisujemy w artykule czy PIP uznaje szkolenia BHP online.

Checklista weryfikacji prowadzącego

• Czy wiadomo, jaki rodzaj szkolenia ma prowadzić ta osoba — instruktaż ogólny, instruktaż stanowiskowy czy zajęcia w ramach szkolenia okresowego?
• Czy spełnia warunki właściwe dla tej konkretnej roli, a nie tylko ogólne przekonanie o „doświadczeniu w BHP”?
• Czy w przypadku instruktażu stanowiskowego jest pracodawcą albo wyznaczoną osobą kierującą pracownikami?
• Czy ma udokumentowane przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu, tam gdzie jest ono wymagane?
• Czy w przypadku szkolenia osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP szkolenie prowadzi jednostka organizacyjna spełniająca warunki z § 1a pkt 2 i § 4 ust. 2 rozporządzenia?
• Czy organizator może wykazać, że prowadzący spełnia wymagania właściwe dla swojej roli, a tam, gdzie przepisy wymagają aktualnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia BHP, czy zaświadczenie jest aktualne?

Najczęstsze błędy przy wyznaczaniu prowadzącego

• Przypisanie instruktażu stanowiskowego osobie, która nie jest pracodawcą ani wyznaczoną osobą kierującą pracownikami.
• Założenie, że sama funkcja HR albo ogólne doświadczenie zawodowe zastępuje wymagania z § 10 ust. 2 lub § 11 ust. 5.
• Mylenie zwykłego, 16-godzinnego szkolenia okresowego pracodawcy ze szkoleniem wymaganym przed podjęciem samodzielnego wykonywania zadań służby BHP (z zastrzeżeniem zwolnienia z § 13 ust. 2 dla pracodawcy spełniającego wymagania kwalifikacyjne dla służby BHP).
• Powierzenie prowadzenia szkolenia osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP albo instruktorów i wykładowców tematyki BHP podmiotowi, który nie jest jednostką organizacyjną w rozumieniu § 1a pkt 2 i § 4 ust. 2 rozporządzenia.
• Brak przeszkolenia w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego u pracodawcy albo wyznaczonej osoby kierującej pracownikami prowadzącej ten instruktaż.

Nieprawidłowe przeprowadzenie lub udokumentowanie szkolenia może zostać zakwestionowane podczas kontroli i może oznaczać niewykonanie obowiązków pracodawcy — zależnie od ustalonego stanu faktycznego. Nieprzestrzeganie przepisów lub zasad BHP przez osobę odpowiedzialną za stan BHP albo kierującą pracownikami może skutkować odpowiedzialnością wykroczeniową na podstawie art. 283 § 1 Kodeksu pracy i grzywną od 2000 do 60 000 zł, a w postępowaniu mandatowym — mandatem inspektora pracy do 5000 zł, przy recydywie do 10 000 zł. Nie każde nieprawidłowe szkolenie prowadzi automatycznie do nałożenia najwyższej kary — zależy to od okoliczności konkretnej sprawy. W skrajnych przypadkach, gdy osoba odpowiedzialna za BHP naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, możliwa jest także odpowiedzialność karna z art. 220 Kodeksu karnego. Szczegółowo omawiamy to w artykule kara finansowa za brak BHP — ile wynosi.

FAQ

Kto może prowadzić instruktaż ogólny?

Pracownik służby BHP, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby, pracodawca, który sam wykonuje takie zadania, albo pracownik wyznaczony przez pracodawcę, posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie BHP (§ 10 ust. 2 rozporządzenia).

Czy pracownik HR może prowadzić instruktaż ogólny?

Tak, jeśli spełnia warunki z § 10 ust. 2 jako pracownik wyznaczony przez pracodawcę — czyli ma odpowiedni zasób wiedzy i umiejętności oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP. Samo stanowisko w dziale HR nie daje takiego uprawnienia automatycznie.

Kto może przeprowadzić instruktaż stanowiskowy?

Pracodawca albo wyznaczona przez niego osoba kierująca pracownikami, pod warunkiem że mają odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe oraz przeszkolenie w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego (§ 11 ust. 5 rozporządzenia).

Czy pracodawca może sam prowadzić szkolenia BHP?

Tak, w trzech sytuacjach: jako osoba prowadząca instruktaż ogólny, jeśli wykonuje zadania służby BHP (§ 10 ust. 2); jako osoba prowadząca instruktaż stanowiskowy, jeśli ma odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie i przeszkolenie metodyczne (§ 11 ust. 5); oraz jako organizator szkolenia okresowego swoich pracowników, jeśli zapewni program, kadrę i dokumentację wymagane w § 4–5. Wyjątkiem jest szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP — te szkolenia musi prowadzić właściwa jednostka organizacyjna, a nie sam pracodawca.

Czy technik BHP może być wykładowcą na szkoleniu okresowym?

Może, jeżeli spełnia wymagania z § 5 rozporządzenia dotyczące zasobu wiedzy, doświadczenia zawodowego i przygotowania dydaktycznego. Przepisy nie uzależniają tego wyłącznie od konkretnego tytułu zawodowego.

Kto może organizować i prowadzić szkolenie okresowe BHP?

Szkolenie może organizować i prowadzić pracodawca albo, na jego zlecenie, jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie BHP. Szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP prowadzą jednak jednostki organizacyjne wskazane w § 4 ust. 2 rozporządzenia.

Czy zawsze trzeba korzystać z zewnętrznej firmy szkoleniowej?

Nie. Szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby BHP oraz instruktorów i wykładowców tematyki BHP musi prowadzić jednostka organizacyjna spełniająca warunki określone w § 1a pkt 2 rozporządzenia. Nie musi to być podmiot określany potocznie jako „zewnętrzna firma szkoleniowa”. W przypadku pozostałych szkoleń pracowników organizatorem może być pracodawca, jeżeli zapewni wymagany program, odpowiednią kadrę, warunki realizacji oraz dokumentację.

Podstawy prawne i data weryfikacji

• Art. 237³, art. 237¹¹ § 1, art. 283 § 1 Kodeksu pracy — Kodeks pracy — aktualny tekst ustawy
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity) — w szczególności § 1a pkt 2, § 4, § 5, § 10 ust. 2, § 11 ust. 5, § 12, § 13, § 14–17
• Rozporządzenie z dnia 24 listopada 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP — elektroniczne potwierdzanie instruktażu, obowiązujące od 12 grudnia 2025 r.
• Państwowa Inspekcja Pracy — szkolenia BHP
• Państwowa Inspekcja Pracy — kiedy pracodawca może sam pełnić zadania służby BHP
• Państwowa Inspekcja Pracy — aktualne stawki grzywien i mandatów za wykroczenia przeciwko prawom pracownika

Stan prawny zweryfikowany na 10 sierpnia 2026 r. Przepisy dotyczące szkoleń BHP mogą się zmieniać — w razie wątpliwości warto skonsultować się ze specjalistą BHP. Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Źródło zdjęcia: Image by garetsvisual on Magnific

Powiązane artykuły

• Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP — pełne wyjaśnienie przepisów
• Jak prowadzić szkolenia BHP w firmie?
• Jakie szkolenie musi zrobić pracodawca, żeby prowadzić szkolenia BHP?
• Kara finansowa za brak BHP — ile wynosi?