Stan prawny na 16 sierpnia 2026 r.
W BHP wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje szkoleń: szkolenie wstępne oraz szkolenie okresowe. Szkolenie wstępne składa się z instruktażu ogólnego i instruktażu stanowiskowego i przygotowuje pracownika do bezpiecznego rozpoczęcia pracy na danym stanowisku. Szkolenie okresowe aktualizuje i uzupełnia tę wiedzę w trakcie trwania zatrudnienia. Sposób przeprowadzenia każdego z tych szkoleń zależy od jego rodzaju, grupy stanowisk oraz obowiązujących przepisów. Pełny obraz tematu znajdziesz w artykule Szkolenie BHP – kompletny przewodnik.
Dwa podstawowe rodzaje szkoleń BHP
Przepisy BHP wyróżniają dwa rodzaje szkoleń: szkolenie wstępne oraz szkolenie okresowe. Szkolenie wstępne co do zasady przeprowadza się przed dopuszczeniem pracownika do pracy – obejmuje ono instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy. Wobec osób objętych obowiązkiem szkolenia okresowego przeprowadza się je ponownie w terminach zależnych od grupy stanowisk.
Zasadą jest, że nowo zatrudniony pracownik odbywa szkolenie wstępne przed dopuszczeniem do pracy. Kodeks pracy przewiduje jednak wyjątek przy kolejnej umowie o pracę zawieranej bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy z tym samym pracodawcą na tym samym stanowisku. Pełną listę osób objętych obowiązkiem szkolenia, z uwzględnieniem tego i innych wyjątków, opisuje artykuł Kto musi odbyć szkolenie BHP?.
Szkolenie wstępne BHP
Szkolenie wstępne to pierwsze szkolenie BHP, jakie odbywa pracownik – co do zasady przed dopuszczeniem do pracy. Składa się z dwóch elementów: instruktażu ogólnego i instruktażu stanowiskowego, które różnią się zakresem, celem i sposobem prowadzenia.
Instruktaż ogólny
Instruktaż ogólny zapoznaje pracownika z podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy wynikającymi z Kodeksu pracy, zasadami udzielania pierwszej pomocy oraz zasadami postępowania obowiązującymi u danego pracodawcy, w tym zasadami postępowania w sytuacjach zagrożenia. Odbywa się przed dopuszczeniem pracownika do pracy.
Instruktaż ogólny może prowadzić:
- pracownik służby BHP;
- osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby;
- pracodawca, który sam wykonuje zadania służby BHP;
- pracownik wyznaczony przez pracodawcę, posiadający odpowiedni zasób wiedzy i umiejętności oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP.
Szczegółowe wymagania dotyczące kwalifikacji osoby prowadzącej instruktaż opisuje artykuł Kto może prowadzić szkolenie BHP w firmie?.
Instruktaż stanowiskowy
Instruktaż stanowiskowy to praktyczne przygotowanie pracownika do wykonywania pracy na konkretnym stanowisku. Obejmuje zapoznanie z występującymi na nim zagrożeniami, stosowanymi środkami ochrony oraz bezpiecznymi metodami wykonywania pracy, a w zależności od stanowiska także z prawidłową obsługą maszyn i urządzeń.
Instruktaż stanowiskowy może prowadzić wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami albo sam pracodawca, jeżeli posiada odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz został przeszkolony w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.
Konkretne czasy trwania obu instruktaży, zależne od stanowiska, opisuje artykuł Ile trwa szkolenie BHP?.
Szkolenie okresowe BHP
Szkolenie okresowe ma na celu aktualizację i uzupełnienie wiedzy oraz umiejętności z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy zdobytych podczas szkolenia wstępnego oraz w toku dotychczasowej pracy. Przeprowadza się je ponownie w określonych terminach wobec osób objętych obowiązkiem szkolenia okresowego. Terminy zależą od grupy stanowisk, a przepisy przewidują wyjątek dotyczący części pracowników administracyjno-biurowych.
Zależnie od grupy stanowisk szkolenie okresowe przeprowadza się w formie instruktażu, kursu, seminarium albo samokształcenia kierowanego. Szczegółowe terminy dla poszczególnych grup pracowników – w tym zasadę sześciu lat, która dotyczy wyłącznie pracowników administracyjno-biurowych objętych obowiązkiem szkolenia okresowego – opisuje artykuł Co ile trzeba robić szkolenie BHP?.
Jeśli planujesz harmonogram szkoleń dla całego zespołu, praktyczne wskazówki dotyczące organizacji znajdziesz w artykule Jak zorganizować szkolenia BHP w firmie?.
Czym różnią się rodzaje szkoleń BHP?
Szkolenie wstępne, instruktaż ogólny, instruktaż stanowiskowy i szkolenie okresowe różnią się przede wszystkim celem, momentem przeprowadzenia oraz sposobem dokumentowania. Poniższa tabela porządkuje te różnice.
| Rodzaj | Podstawowy cel | Kiedy się odbywa | Sposób dokumentowania |
|---|---|---|---|
| Szkolenie wstępne | Przygotowanie do bezpiecznego rozpoczęcia pracy | Przed dopuszczeniem do pracy | Karta szkolenia wstępnego |
| Instruktaż ogólny | Zapoznanie z podstawowymi przepisami BHP i zasadami pierwszej pomocy | Przed dopuszczeniem do pracy, jako część szkolenia wstępnego | Karta szkolenia wstępnego |
| Instruktaż stanowiskowy | Praktyczne przygotowanie do pracy na konkretnym stanowisku | Przed objęciem stanowiska, jako część szkolenia wstępnego | Karta szkolenia wstępnego |
| Szkolenie okresowe | Aktualizacja i uzupełnienie wcześniej zdobytej wiedzy | W terminach właściwych dla danej grupy, jeżeli osoba podlega obowiązkowi szkolenia okresowego | Zaświadczenie wydawane przez organizatora szkolenia |
Czy każdy rodzaj szkolenia BHP można przeprowadzić online?
Nie. Szkolenie wstępne co do zasady odbywa się w formie instruktażu, a nie jako dowolny kurs online. Szczególny wyjątek pozwala przeprowadzić całe szkolenie wstępne za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w przypadku osoby przyjmowanej na stanowisko administracyjno-biurowe do pracy zdalnej, jeżeli spełnione są warunki określone w Kodeksie pracy (art. 67³¹ § 2 w związku z art. 67¹⁹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). Samo określenie „online” nie jest odrębną formą prawną szkolenia.
Szkolenie okresowe może być prowadzone w formie samokształcenia kierowanego, ale wyłącznie dla tych grup pracowników, dla których przepisy dopuszczają tę formę. Szkolenie okresowe pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych przeprowadza się w formie instruktażu, a nie samokształcenia kierowanego. Szczegółowe zasady i warunki realizacji szkoleń online opisuje artykuł Czy szkolenie BHP można zrobić online?.
Jak dokumentuje się poszczególne rodzaje szkoleń?
Odbycie instruktażu ogólnego i instruktażu stanowiskowego dokumentuje się w karcie szkolenia wstępnego. Od 12 grudnia 2025 r. pracownik potwierdza odbycie szkolenia wstępnego w postaci papierowej albo elektronicznej. Jeżeli potwierdzenie następuje elektronicznie, pracodawca umieszcza odpowiednią adnotację na karcie szkolenia wstępnego i dołącza do niej dokument potwierdzający odbycie szkolenia.
Ukończenie szkolenia okresowego z wynikiem pozytywnym potwierdza zaświadczenie wydawane przez organizatora szkolenia. Pełny wykaz dokumentów, które powinny znaleźć się w aktach pracownika, opisuje artykuł Jak wygląda dokumentacja po szkoleniu BHP?.
Najczęstsze pytania
Jakie są podstawowe rodzaje szkoleń BHP?
Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje szkoleń BHP: szkolenie wstępne, które co do zasady przeprowadza się przed dopuszczeniem pracownika do pracy, oraz szkolenie okresowe, powtarzane w określonych terminach przez osoby objęte obowiązkiem jego odbywania.
Z czego składa się szkolenie wstępne BHP?
Szkolenie wstępne składa się z instruktażu ogólnego, który zapoznaje pracownika z podstawowymi przepisami BHP i zasadami pierwszej pomocy, oraz instruktażu stanowiskowego, który praktycznie przygotowuje do pracy na konkretnym stanowisku.
Czym różni się instruktaż ogólny od stanowiskowego?
Instruktaż ogólny dotyczy ogólnych zasad bezpieczeństwa obowiązujących u pracodawcy i zasad pierwszej pomocy, natomiast instruktaż stanowiskowy koncentruje się na zagrożeniach, wyposażeniu i bezpiecznych metodach pracy właściwych dla konkretnego stanowiska.
Czym szkolenie okresowe różni się od wstępnego?
Szkolenie wstępne przeprowadza się co do zasady przed dopuszczeniem pracownika do pracy i obejmuje ono instruktaż ogólny oraz stanowiskowy. Instruktaż stanowiskowy może być wymagany ponownie również w przypadkach określonych w § 11 rozporządzenia, np. przed rozpoczęciem pracy na innym stanowisku lub po wprowadzeniu określonych zmian techniczno-organizacyjnych. Szkolenie okresowe służy natomiast aktualizacji i uzupełnianiu wiedzy przez osoby objęte obowiązkiem jego odbywania.
Sytuacje, w których instruktaż stanowiskowy trzeba przeprowadzić ponownie, opisujemy w artykule Kiedy trzeba powtórzyć szkolenie BHP?.
Czy każdy rodzaj szkolenia BHP można przeprowadzić online?
Nie. Szkolenie wstępne co do zasady odbywa się w formie instruktażu. Całe szkolenie wstępne może zostać przeprowadzone za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w szczególnym przypadku osoby przyjmowanej na stanowisko administracyjno-biurowe do pracy zdalnej, po spełnieniu warunków Kodeksu pracy. Szkolenie okresowe może być realizowane w formie samokształcenia kierowanego wyłącznie dla grup, dla których przepisy dopuszczają tę formę.
Jak dokumentuje się szkolenie wstępne i okresowe?
Odbycie instruktażu ogólnego i stanowiskowego pracownik potwierdza w postaci papierowej albo elektronicznej w karcie szkolenia wstępnego. Przy potwierdzeniu elektronicznym pracodawca umieszcza odpowiednią adnotację na karcie i dołącza dokument potwierdzający odbycie szkolenia. Ukończenie szkolenia okresowego z wynikiem pozytywnym potwierdza zaświadczenie wydawane przez organizatora szkolenia.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – w szczególności art. 237³, art. 67³¹ § 2 i art. 67¹⁹ § 1 pkt 1.
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – w szczególności § 8–12 oraz § 14–17.
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 24 listopada 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – zmiany dotyczące potwierdzania szkolenia wstępnego w postaci papierowej albo elektronicznej.
- Państwowa Inspekcja Pracy – Szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
