Co do zasady instruktaż stanowiskowy jest praktyczną częścią szkolenia wstępnego, którą pracownik odbywa bezpośrednio na stanowisku pracy, zanim rozpocznie samodzielne wykonywanie obowiązków. W artykule wyjaśniamy, kto może prowadzić instruktaż stanowiskowy BHP, kogo obejmuje obowiązek jego odbycia, jak wygląda jego praktyczny przebieg, kiedy trzeba przeprowadzić kolejny instruktaż oraz jak prawidłowo potwierdzić jego odbycie i przeprowadzenie.
Instruktaż stanowiskowy prowadzi pracodawca albo wyznaczona przez niego osoba kierująca pracownikami, pod warunkiem że ma odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe oraz jest przeszkolona w metodach prowadzenia instruktażu stanowiskowego. Pracownik wykonujący pracę na kilku stanowiskach odbywa instruktaż na każdym z nich. Kolejny instruktaż jest potrzebny również po przeniesieniu na stanowisko wymagające takiego przygotowania oraz po określonych zmianach warunków techniczno-organizacyjnych. Od 12 grudnia 2025 r. wymagane potwierdzenia mogą mieć postać papierową albo elektroniczną.
Szersze omówienie rodzajów, terminów, dokumentacji i zasad organizacji znajdziesz w materiale Szkolenie BHP – kompletny przewodnik. Ten artykuł koncentruje się wyłącznie na instruktażu stanowiskowym.
- Kogo dotyczy: pracowników zatrudnianych na stanowiskach robotniczych oraz na stanowiskach, na których występuje narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne, pracowników przenoszonych na takie stanowiska, a także uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu i studentów odbywających praktykę studencką.
- Kto prowadzi: pracodawca albo wyznaczona przez niego osoba kierująca pracownikami – wyłącznie przy łącznym spełnieniu warunków: odpowiednich kwalifikacji, doświadczenia zawodowego i przeszkolenia w metodach prowadzenia instruktażu.
- Zakończenie sprawdzianem: instruktaż kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności dotyczących bezpiecznego wykonywania pracy na danym stanowisku; pozytywny wynik stanowi podstawę dopuszczenia do pracy.
- Instruktaż dla każdego stanowiska i po zmianach: pracownik wykonujący pracę na kilku stanowiskach musi odbyć instruktaż dotyczący każdego z nich. Kolejny instruktaż przeprowadza się po przeniesieniu na stanowisko wymagające takiego przygotowania albo po określonych zmianach warunków techniczno-organizacyjnych. Nie obowiązuje jeden uniwersalny cykl odnawiania instruktażu stanowiskowego.
- Dokumentacja od 12 grudnia 2025 r.: odbycie instruktażu potwierdza pracownik, a jego przeprowadzenie i dopuszczenie do pracy – kierownik komórki organizacyjnej; potwierdzenie może mieć postać papierową albo elektroniczną.
Kto musi odbyć instruktaż stanowiskowy?
Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem do pracy na określonym stanowisku, w przypadkach wskazanych w § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkolenia bhp. Obowiązek ten dotyczy:
- pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym;
- pracownika zatrudnianego na innym stanowisku, na którym występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych;
- pracownika przenoszonego na takie stanowisko;
- ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu;
- studenta odbywającego praktykę studencką.
Instruktaż stanowiskowy jest praktyczną częścią szkolenia wstępnego i poprzedza go instruktaż ogólny, który wprowadza pracownika w podstawowe zasady bezpieczeństwa obowiązujące w całym zakładzie pracy. Pełny przebieg obu instruktaży opisuje artykuł szkolenie wstępne BHP – instruktaż ogólny i stanowiskowy krok po kroku.
Kto prowadzi instruktaż stanowiskowy?
Instruktaż stanowiskowy prowadzi pracodawca albo wyznaczona przez niego osoba kierująca pracownikami. Warunkiem jest łączne spełnienie trzech wymogów: odpowiednich kwalifikacji, doświadczenia zawodowego oraz przeszkolenia w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego (§ 11 ust. 5 rozporządzenia w sprawie szkolenia bhp). Samo wyznaczenie danej osoby przez pracodawcę, bez spełnienia tych warunków, nie uprawnia jej do prowadzenia instruktażu.
Jak przebiega instruktaż stanowiskowy?
Instruktaż stanowiskowy odbywa się na stanowisku pracy, na którym pracownik będzie wykonywał obowiązki. Ramowy program instruktażu stanowiskowego obejmuje zwykle pięć etapów:
- Rozmowa wstępna – rozmowa instruktora z instruowanym pracownikiem przed rozpoczęciem instruktażu.
- Pokaz i objaśnienie procesu pracy – instruktor pokazuje i objaśnia cały proces pracy krok po kroku.
- Próbne wykonywanie pracy pod kontrolą instruktora – pracownik próbuje wykonać pracę, a instruktor koryguje sposób jej wykonywania.
- Samodzielna praca pod nadzorem – pracownik pracuje samodzielnie, a instruktor nadzoruje jego pracę.
- Sprawdzenie i ocena sposobu wykonywania pracy – instruktor ocenia sposób wykonywania pracy przez pracownika.
Szczegółowy program, czas trwania i sposób prowadzenia instruktażu zależą od przygotowania zawodowego pracownika, jego dotychczasowego stażu pracy, rodzaju wykonywanej pracy oraz zagrożeń występujących na danym stanowisku.
Czym kończy się instruktaż stanowiskowy?
Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności dotyczącym wykonywania pracy zgodnie z przepisami oraz zasadami bhp, a także bezpiecznego wykonywania pracy na danym stanowisku. Pozytywny wynik sprawdzianu stanowi podstawę dopuszczenia pracownika do samodzielnej pracy na tym stanowisku.
Kiedy przeprowadzić kolejny lub dodatkowy instruktaż stanowiskowy?
Instruktaż stanowiskowy nie ma jednego terminu ważności ani stałego cyklu odnawiania – w przeciwieństwie do szkoleń okresowych. Kolejny lub dodatkowy instruktaż jest wymagany w trzech odrębnych sytuacjach, których nie należy ze sobą utożsamiać.
1. Praca na kilku stanowiskach jednocześnie
Pracownik wykonujący pracę na więcej niż jednym stanowisku odbywa instruktaż stanowiskowy na każdym z nich, ponieważ warunki, zagrożenia i procedury bezpieczeństwa mogą się różnić między stanowiskami. Nie jest to automatycznie powtórzenie tego samego instruktażu, lecz odrębne przygotowanie do każdego stanowiska.
2. Przeniesienie na inne stanowisko
Przeniesienie pracownika na inne stanowisko, na którym wymagany jest instruktaż stanowiskowy, powoduje konieczność przeprowadzenia instruktażu dotyczącego nowego stanowiska – ze względu na odmienne warunki pracy, procesy techniczne i zagrożenia.
3. Zmiana warunków technicznych lub organizacyjnych
Po wprowadzeniu określonych zmian warunków techniczno-organizacyjnych na stanowisku robotniczym albo innym stanowisku z narażeniem na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne, pracownik odbywa instruktaż przygotowujący go do bezpiecznej pracy w zmienionych warunkach – m.in. po zmianie procesu technologicznego, zmianie organizacji stanowiska pracy oraz po wprowadzeniu nowych lub zmienionych maszyn, urządzeń, narzędzi albo materiałów lub substancji o działaniu szkodliwym lub niebezpiecznym. Tematyka i czas takiego instruktażu zależą od rodzaju i zakresu wprowadzonych zmian – nie każda zmiana organizacyjna oznacza konieczność przeprowadzenia pełnego instruktażu od podstaw.
Instruktaż stanowiskowy to inny obowiązek niż szkolenie okresowe, które ma odrębne zasady częstotliwości i formy.
Jak udokumentować instruktaż stanowiskowy?
Od 12 grudnia 2025 r. odbycie instruktażu ogólnego i instruktażu stanowiskowego potwierdza pracownik, natomiast przeprowadzenie instruktażu stanowiskowego oraz dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku potwierdza kierownik komórki organizacyjnej (§ 12 rozporządzenia w brzmieniu nadanym nowelizacją z 24 listopada 2025 r.). Potwierdzenia mogą mieć postać papierową albo elektroniczną.
Potwierdzenie papierowe
W formie papierowej karta szkolenia wstępnego powinna wskazywać stanowisko, datę albo daty instruktażu, imię i nazwisko osoby przeprowadzającej instruktaż, potwierdzenie odbycia instruktażu przez pracownika oraz datę i potwierdzenie kierownika komórki organizacyjnej. Szczegółowe zasady prawidłowego wypełniania samej karty opisuje artykuł karta szkolenia wstępnego BHP – jak prawidłowo wypełnić.
Potwierdzenie elektroniczne
Przy formie elektronicznej pracodawca sporządza odpowiednią adnotację w karcie szkolenia wstępnego, w miejscu przeznaczonym na podpis, a następnie dołącza do karty dokument lub dokumenty w postaci elektronicznej zawierające potwierdzenie (np. wiadomość e-mail lub dokument wygenerowany w systemie HR) albo ich odwzorowanie, na przykład skan lub zdjęcie podpisanego dokumentu.
Elektroniczne potwierdzenie dotyczy wyłącznie sposobu udokumentowania instruktażu – nie oznacza, że sam instruktaż stanowiskowy można przeprowadzić zdalnie. Co do zasady instruktaż ma charakter praktyczny i odbywa się na stanowisku pracy, ponieważ etapy pokazu, próbnego wykonania pracy i nadzoru wymagają bezpośredniej obecności instruktora i pracownika.
Wyjątek przewiduje art. 67³¹ § 2 w związku z art. 67¹⁹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy: całe szkolenie wstępne osoby przyjmowanej na stanowisko administracyjno-biurowe do pracy zdalnej – w tym instruktaż stanowiskowy – może zostać przeprowadzone za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, jeżeli wykonywanie pracy zdalnej uzgodniono już przy zawieraniu umowy o pracę. Wyjątek obejmuje także pracę wykonywaną częściowo zdalnie (hybrydową) pod tym samym warunkiem, natomiast nie obejmuje sytuacji, w której pracę zdalną uzgodniono dopiero w trakcie zatrudnienia. Szerzej o dopuszczalnych formach szkoleń online piszemy w artykule czy szkolenie BHP można zrobić online.
Karta szkolenia wstępnego – wraz z dołączonymi dokumentami elektronicznymi lub ich odwzorowaniem w przypadku potwierdzenia elektronicznego – jest przechowywana w części B akt osobowych pracownika. Pełny wykaz dokumentów wymaganych po szkoleniu bhp i zasady ich przechowywania opisuje artykuł dokumentacja po szkoleniu BHP.
Pytania i odpowiedzi
Czy pracodawca może sam prowadzić instruktaż stanowiskowy?
Tak, pracodawca może sam prowadzić instruktaż stanowiskowy, pod warunkiem że ma odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe oraz jest przeszkolony w metodach prowadzenia instruktażu stanowiskowego. Jeśli te warunki nie są spełnione, instruktaż powinna prowadzić inna, wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami, która spełnia wszystkie trzy wymogi.
Kiedy trzeba przeprowadzić kolejny instruktaż stanowiskowy?
Kolejny instruktaż stanowiskowy przeprowadza się po przeniesieniu pracownika na stanowisko wymagające takiego przygotowania oraz po określonych zmianach warunków techniczno-organizacyjnych. Niezależnie od tego pracownik wykonujący pracę na kilku stanowiskach musi odbyć instruktaż dotyczący każdego z nich. Instruktaż stanowiskowy nie ma jednego uniwersalnego terminu ważności.
Czy instruktaż musi obejmować każde stanowisko pracy?
Tak. Jeżeli pracownik wykonuje pracę na kilku stanowiskach, instruktaż musi objąć każde z nich oraz wszystkie rodzaje prac należące do jego obowiązków. Można je uwzględnić w ramach jednego procesu szkoleniowego, o ile każde stanowisko zostanie rzeczywiście omówione i przećwiczone, a dokumentacja pozwoli ustalić zakres przeprowadzonego instruktażu.
Czy instruktaż stanowiskowy można przeprowadzić elektronicznie?
Co do zasady nie – instruktaż stanowiskowy ma charakter praktyczny i odbywa się na stanowisku pracy. Wyjątek dotyczy osób przyjmowanych na stanowisko administracyjno-biurowe do pracy zdalnej uzgodnionej już przy zawieraniu umowy o pracę (art. 67³¹ § 2 Kodeksu pracy) – obejmuje on także pracę hybrydową pod tym samym warunkiem, ale nie pracę zdalną uzgodnioną dopiero w trakcie zatrudnienia.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1327, z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 listopada 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 1640)
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2018 r. w sprawie dokumentacji pracowniczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 474)
Źródło zdjęcia: yanalya / Magnific
