Instruktaż ogólny BHP – kto może prowadzić, ile trwa i co obejmuje

Instruktaż ogólny BHP to pierwszy element szkolenia wstępnego – trwa co do zasady minimum 3 godziny lekcyjne (135 minut), musi zapoznać uczestnika z podstawowymi przepisami i zasadami bezpieczeństwa oraz zasadami pierwszej pomocy, a prowadzić go może wyłącznie osoba wskazana w § 10 ust. 2 rozporządzenia szkoleniowego – nie każdy przełożony czy pracownik działu kadr.

Stan prawny na 4 września 2026 r.

Instruktaż ogólny jest pierwszym elementem szkolenia wstępnego. Szersze omówienie całego systemu, w tym szkoleń okresowych, terminów i dokumentacji, znajdziesz w materiale Szkolenie BHP – kompletny przewodnik.

Czym jest instruktaż ogólny BHP?

Instruktaż ogólny to pierwszy z dwóch etapów szkolenia wstępnego BHP, prowadzony na podstawie art. 237³ Kodeksu pracy oraz § 8–10 rozporządzenia szkoleniowego. Jego celem jest zapoznanie uczestnika z podstawowymi zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi u danego pracodawcy, zanim zostanie dopuszczony do wykonywania pracy.

Instruktaż ogólny nie jest jednak tożsamy z całym szkoleniem wstępnym. Szkolenie wstępne przeprowadza się w formie instruktażu i – w zależności od stanowiska – może obejmować również instruktaż stanowiskowy, który uczy konkretnych czynności i zagrożeń na danym miejscu pracy. Pełną kolejność obu etapów, sprawdzianu i dokumentowania opisujemy w artykule szkolenie wstępne BHP – instruktaż ogólny i stanowiskowy krok po kroku.

Kto musi odbyć instruktaż ogólny?

Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia szkoleniowego instruktaż ogólny przed dopuszczeniem do wykonywania pracy odbywają: nowo zatrudnieni pracownicy, studenci odbywający u pracodawcy praktykę studencką oraz uczniowie odbywający praktyczną naukę zawodu. Co do zasady obowiązek dotyczy nowo zatrudnianych pracowników niezależnie od stanowiska i branży. Wyjątek może mieć zastosowanie przy kolejnej umowie zawieranej z tym samym pracodawcą, jeżeli pracownik podejmuje pracę na stanowisku, które zajmował bezpośrednio przed zawarciem tej umowy, zgodnie z art. 237³ § 2 Kodeksu pracy. Wyjątku tego nie stosuje się jednak w przypadku wykonywania przez pracownika pracy zdalnej, co wynika z art. 67³¹ § 3 Kodeksu pracy.

Katalogu osób odbywających instruktaż nie należy automatycznie rozszerzać na wszystkich zleceniobiorców, wszystkie osoby współpracujące w modelu B2B ani na każdą osobę przebywającą na terenie zakładu – pełną listę obowiązków w tym zakresie omawiamy w artykule kto musi odbyć szkolenie BHP.

Kto może prowadzić instruktaż ogólny BHP?

Instruktaż ogólny może prowadzić wyłącznie osoba wskazana w § 10 ust. 2 rozporządzenia szkoleniowego – katalog ten jest zamknięty i nie obejmuje automatycznie każdego przełożonego, pracownika działu kadr ani właściciela firmy z racji samego zajmowanego stanowiska.

Uprawnione są: pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy; osoba wykonująca u pracodawcy zadania służby BHP; pracodawca, który sam wykonuje zadania tej służby; a także pracownik wyznaczony przez pracodawcę, pod warunkiem że posiada zasób wiedzy i umiejętności zapewniający prawidłową realizację programu instruktażu oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie BHP.

Warto odróżnić dwie kwestie, które bywają mylone. To, że pracodawca może zlecić organizację szkolenia zewnętrznej jednostce szkoleniowej, nie oznacza automatycznie, że każda osoba zatrudniona w tej jednostce jest uprawniona do prowadzenia instruktażu. Sam status jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność szkoleniową nie oznacza, że instruktaż może prowadzić dowolna osoba zatrudniona przez tę jednostkę – osoba faktycznie prowadząca instruktaż musi spełniać wymagania określone w § 10 ust. 2 rozporządzenia.

Ile trwa instruktaż ogólny BHP?

Minimalny czas instruktażu ogólnego wynosi 3 godziny lekcyjne, czyli łącznie 135 minut. To wymiar wynikający z ramowego programu instruktażu ogólnego, zawartego w części I załącznika nr 1 do rozporządzenia szkoleniowego, i to on ma zastosowanie do tego etapu szkolenia wstępnego.

Zgodnie z definicją zawartą w § 1a pkt 1 rozporządzenia instruktaż jest formą szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż 2 godziny lekcyjne. Jest to jednak ogólna definicja instruktażu jako takiego, a nie wymiar właściwy dla instruktażu ogólnego. Zgodnie z § 8 rozporządzenia szkolenie wstępne przeprowadza się w formie instruktażu, obejmującego instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy – a dla samego instruktażu ogólnego ramowy program określa wyższy, szczegółowy wymiar: minimum 3 godziny lekcyjne. Instruktaż ogólny nie może więc trwać 2 godziny lekcyjne.

Jedna godzina lekcyjna trwa 45 minut, więc 3 godziny lekcyjne to 135 minut zegarowych, a nie 3 pełne godziny zegarowe. Czasu instruktażu nie należy skracać poniżej wymiaru przewidzianego w programie, natomiast można go wydłużyć, jeżeli wymagają tego warunki i potrzeby konkretnego zakładu pracy – na przykład większa liczba zagrożeń albo rozbudowana struktura organizacyjna. Zestawienie czasów innych rodzajów i stopni szkoleń znajdziesz w artykule ile trwa szkolenie BHP.

Co obejmuje instruktaż ogólny?

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia szkoleniowego instruktaż ogólny powinien zapewnić uczestnikowi zapoznanie się z: podstawowymi przepisami BHP zawartymi w Kodeksie pracy; przepisami zawartymi w układach zbiorowych pracy albo regulaminach pracy, jeżeli mają zastosowanie u danego pracodawcy; przepisami i zasadami BHP obowiązującymi w konkretnym zakładzie pracy; a także zasadami udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.

Ramowy program instruktażu ogólnego, zawarty w części I załącznika nr 1 do rozporządzenia, precyzuje ten zakres i obejmuje:

1. istotę bezpieczeństwa i higieny pracy;
2. zakres obowiązków i uprawnień pracodawcy, pracowników, poszczególnych komórek organizacyjnych zakładu pracy i organizacji społecznych w zakresie BHP;
3. odpowiedzialność za naruszenie przepisów lub zasad BHP;
4. zasady poruszania się na terenie zakładu pracy;
5. zagrożenia wypadkowe i zagrożenia dla zdrowia występujące w zakładzie oraz podstawowe środki zapobiegawcze;
6. podstawowe zasady BHP związane z obsługą urządzeń technicznych oraz transportem wewnątrzzakładowym;
7. zasady przydziału odzieży roboczej, obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, także w odniesieniu do stanowiska osoby szkolonej;
8. porządek i czystość w miejscu pracy oraz ich wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo pracownika;
9. profilaktyczną opiekę lekarską w odniesieniu do stanowiska osoby szkolonej;
10. podstawowe zasady ochrony przeciwpożarowej i postępowanie w razie pożaru;
11. postępowanie w razie wypadku, w tym organizację i zasady udzielania pierwszej pomocy.

To program ramowy, a nie gotowy, identyczny dla każdego pracodawcy kurs. Na jego podstawie pracodawca albo działająca z nim w porozumieniu jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie BHP opracowuje program szczegółowy, który musi uwzględniać zasady, organizację i warunki panujące w danym zakładzie pracy oraz faktycznie występujące w nim zagrożenia.

Program szkolenia osób podejmujących po raz pierwszy pracę związaną z kierowaniem pracownikami powinien zostać poszerzony i dostosowany do ich obowiązków oraz odpowiedzialności w zakresie BHP.

Kiedy należy przeprowadzić instruktaż ogólny?

Instruktaż ogólny przeprowadza się przed dopuszczeniem uczestnika do wykonywania pracy, a szkolenie odbywa się w czasie pracy i na koszt pracodawcy. „Przed dopuszczeniem do pracy” nie oznacza jednak obowiązku zrealizowania instruktażu przed nawiązaniem stosunku pracy ani konieczności przeprowadzania go poza czasem pracy tuż przed pierwszym dniem zatrudnienia – kwestię szkolenia realizowanego jeszcze przed podpisaniem umowy omawiamy w artykule szkolenie BHP przed podpisaniem umowy.

Czy instruktaż ogólny można przeprowadzić online?

Samo określenie „online” nie jest odrębną formą prawną szkolenia – decydujące znaczenie ma to, czy dany przypadek mieści się w wyjątku przewidzianym w Kodeksie pracy. Całe szkolenie wstępne osoby przyjmowanej do pracy na stanowisku administracyjno-biurowym do wykonywania pracy zdalnej może zostać przeprowadzone za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w przypadku określonym w art. 67³¹ § 2 w związku z art. 67¹⁹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Warunkiem jest uzgodnienie wykonywania pracy zdalnej przy zawieraniu umowy o pracę. Praca wykonywana częściowo zdalnie, potocznie określana jako hybrydowa, może mieścić się w tej regulacji, jeżeli wykonywanie pracy zdalnej zostało uzgodnione przy zawieraniu umowy o pracę.

Wyjątek ten nie obejmuje automatycznie każdego pracownika biurowego, każdej pracy hybrydowej ani sytuacji, w której praca zdalna została uzgodniona dopiero w trakcie trwania zatrudnienia, a nie przy zawieraniu umowy. Nie jest nim też e-learning czy samokształcenie kierowane – to odrębna forma dopuszczalna wyłącznie dla części szkoleń okresowych, a nie dla instruktażu ogólnego. Elektroniczne przeprowadzenie instruktażu to również inna kwestia niż elektroniczne potwierdzenie jego odbycia, o którym mowa niżej. Pełne zasady realizacji elektronicznej opisujemy w artykule czy szkolenie BHP można zrobić online.

Jak potwierdzić odbycie instruktażu ogólnego?

Odbycie instruktażu ogólnego potwierdza pracownik, a potwierdzenie to może mieć postać papierową albo elektroniczną. W przypadku potwierdzenia papierowego pracownik składa podpis w karcie szkolenia wstępnego. W przypadku potwierdzenia elektronicznego pracodawca umieszcza odpowiednią adnotację w karcie w miejscu przeznaczonym na podpis, a do samej karty dołącza dokument elektroniczny zawierający potwierdzenie albo jego odwzorowanie.

Karta szkolenia wstępnego jest dokumentem dotyczącym całego szkolenia wstępnego – nie należy nazywać jej certyfikatem ani zaświadczeniem, ani przypisywać jej określonego terminu ważności. Krok po kroku, jak ją prawidłowo wypełnić, pokazujemy w artykule karta szkolenia wstępnego BHP.

Co następuje po instruktażu ogólnym?

Ukończenie instruktażu ogólnego nie zawsze oznacza zakończenie całego szkolenia wstępnego. Jeżeli wobec danej osoby i stanowiska zastosowanie ma § 11 rozporządzenia szkoleniowego, przed dopuszczeniem do pracy trzeba dodatkowo przeprowadzić instruktaż stanowiskowy BHP, czyli drugi etap szkolenia wstępnego, dotyczący konkretnego stanowiska pracy.

Checklista przed przeprowadzeniem instruktażu ogólnego

1. Ustal, czy dana osoba podlega instruktażowi ogólnemu.
2. Wyznacz uprawnionego prowadzącego zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia.
3. Przygotuj program oparty na ramowym programie instruktażu ogólnego.
4. Uzupełnij treść o zasady i procedury obowiązujące u konkretnego pracodawcy.
5. Zapewnij minimum 3 godziny lekcyjne (135 minut).
6. Zadbaj o wymagane potwierdzenie odbycia instruktażu oraz prawidłowe uzupełnienie karty szkolenia wstępnego.

Najczęstsze pytania o instruktaż ogólny BHP

Kto może prowadzić instruktaż ogólny BHP?

Instruktaż ogólny może prowadzić pracownik służby BHP, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby, sam pracodawca wykonujący te zadania albo pracownik wyznaczony przez pracodawcę – pod warunkiem że ma odpowiednią wiedzę i umiejętności oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie BHP. Katalog ten wynika z § 10 ust. 2 rozporządzenia szkoleniowego i ma charakter zamknięty.

Czy instruktaż ogólny może prowadzić pracownik HR albo kierownik?

Tylko wtedy, gdy taka osoba spełnia warunki wyznaczonego pracownika z § 10 ust. 2 rozporządzenia, czyli ma odpowiedni zasób wiedzy oraz aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia BHP. Samo zajmowanie stanowiska w dziale kadr czy funkcja kierownicza nie daje takiego uprawnienia.

Ile dokładnie trwa instruktaż ogólny?

Minimalny czas instruktażu ogólnego to 3 godziny lekcyjne, czyli 135 minut, zgodnie z jego ramowym programem zawartym w części I załącznika nr 1 do rozporządzenia szkoleniowego. To wymiar minimalny – może zostać wydłużony, jeśli wymagają tego warunki zakładu pracy.

Czy instruktaż ogólny kończy się egzaminem?

Przepisy nie ustanawiają obowiązkowego formalnego egzaminu po samym instruktażu ogólnym. Sprawdzian wiedzy i umiejętności, o którym mowa w § 11 ust. 6 rozporządzenia, dotyczy instruktażu stanowiskowego, a nie instruktażu ogólnego.

Czy instruktaż ogólny można przeprowadzić online?

Tak, ale tylko w przypadku określonym w art. 67³¹ § 2 Kodeksu pracy – gdy dotyczy osoby przyjmowanej do pracy na stanowisku administracyjno-biurowym, a wykonywanie pracy zdalnej zostało uzgodnione przy zawieraniu umowy o pracę. Może to obejmować również pracę wykonywaną częściowo zdalnie, potocznie określaną jako hybrydowa. Poza tym przypadkiem samo określenie „online” nie stanowi odrębnej, ogólnie dopuszczalnej formy instruktażu ogólnego.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1327, z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 listopada 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 1640)