Zmieniasz pracodawcę i nie wiesz, czy szkolenie BHP trzeba przeprowadzić od nowa? Wątpliwość pojawia się szczególnie wtedy, gdy masz aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia okresowego z poprzedniej firmy. Ogólne zasady dotyczące rodzajów, terminów, form i dokumentowania szkoleń omawiamy w artykule Szkolenie BHP – kompletny przewodnik; tutaj wyjaśniamy wyłącznie, kiedy nowy pracodawca musi zapewnić szkolenie wstępne, kiedy działa wyjątek dotyczący kolejnej umowy u tego samego pracodawcy oraz jakie znaczenie ma szkolenie okresowe odbyte w innej firmie.
Stan prawny: 15 sierpnia 2026 r.
Zmiana pracodawcy a szkolenie wstępne
Zgodnie z art. 237³ § 1 Kodeksu pracy nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której nie posiada wymaganych kwalifikacji, umiejętności ani dostatecznej znajomości przepisów i zasad BHP. Art. 237³ § 2 nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia przeszkolenia w zakresie BHP przed dopuszczeniem do pracy oraz prowadzenia szkoleń okresowych.
Obowiązek ten dotyczy każdego nowego pracodawcy – niezależnie od stażu pracownika i tego, czy pracował wcześniej na podobnym stanowisku w innej firmie. To nowy pracodawca ustala zakres szkolenia wymagany na danym stanowisku i go przeprowadza. Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby BHP, osoba wykonująca zadania tej służby, sam pracodawca albo wyznaczony przez niego pracownik z odpowiednią wiedzą (§ 10 rozporządzenia) – nie sama platforma szkoleniowa, która jest tylko narzędziem.
Przepisy nie przewidują ogólnego „uznania” szkolenia wstępnego z poprzedniej firmy na podstawie podobieństwa stanowiska ani uznaniowej decyzji pracodawcy. Jedyny wyjątek opisujemy niżej. Szkolenia obowiązkowe odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237³ § 3 KP). Ogólne zasady tego obowiązku, niezwiązane ze zmianą pracy: czy szkolenie BHP jest obowiązkowe.
Wyjątek: kolejna umowa u tego samego pracodawcy
Art. 237³ § 2 zdanie drugie Kodeksu pracy przewiduje jeden konkretny wyjątek: szkolenie przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane, gdy pracownik podejmuje pracę na tym samym stanowisku, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.
Aby wyjątek zadziałał, muszą być spełnione łącznie trzy warunki:
- chodzi o tego samego pracodawcę – nie o inną firmę, nawet z tej samej grupy kapitałowej;
- chodzi o to samo stanowisko – nie o stanowisko o podobnej nazwie czy zbliżonym zakresie obowiązków;
- stanowisko było zajmowane bezpośrednio przed zawarciem kolejnej umowy z tym pracodawcą, bez przerwy u innego pracodawcy lub na innym stanowisku.
Wyjątek nie dotyczy zwykłego przejścia do innej firmy, nawet przy identycznej nazwie stanowiska. Nie działa też, jeśli między umowami z tym samym pracodawcą pracownik pracował gdzie indziej albo objął inne stanowisko – wtedy warunek „bezpośrednio przed” nie jest spełniony i szkolenie wstępne trzeba przeprowadzić od nowa.
Co dzieje się z aktualnym szkoleniem okresowym z poprzedniej firmy
Szkolenie wstępne i szkolenie okresowe to dwa odrębne obowiązki. Szkolenie wstępne obejmuje instruktaż ogólny oraz – w przypadkach wskazanych w § 11 rozporządzenia – instruktaż stanowiskowy: instruktaż ogólny zapoznaje pracownika z zasadami BHP obowiązującymi u danego pracodawcy, a instruktaż stanowiskowy dotyczy zagrożeń i bezpiecznych metod pracy na określonym stanowisku. Szkolenie okresowe służy aktualizacji wiedzy BHP w trakcie zatrudnienia.
Zgodnie z § 15 ust. 5 rozporządzenia, z pierwszego szkolenia okresowego u nowego pracodawcy może być zwolniona osoba, która przedłoży aktualne zaświadczenie o odbyciu – w odpowiednim okresie (6 lub 12 miesięcy, zależnie od grupy stanowisk) – wymaganego szkolenia okresowego u innego pracodawcy, albo odbyła w tym okresie szkolenie okresowe dla innej grupy stanowisk, jeżeli jego program tematycznie odpowiada programowi na nowym stanowisku.
Zwolnienie dotyczy wyłącznie pierwszego szkolenia okresowego – nie zastępuje szkolenia wstępnego. Odrębne wyłączenie ze szkolenia okresowego może dotyczyć części pracowników administracyjno-biurowych na zasadach art. 237³ § 2²–2⁴ KP, zależnie od kategorii ryzyka działalności pracodawcy i wyników oceny ryzyka zawodowego. Warto zachować kopię zaświadczenia z poprzedniej firmy. Pełne zasady powtarzania szkoleń okresowych i związane z nimi wyjątki opisujemy w artykule czy szkolenie BHP trzeba odnawiać.
Najczęstsze scenariusze przy zmianie pracy
Poniższa tabela pokazuje pięć typowych sytuacji. To uproszczenie dla orientacji – ostateczna ocena zawsze zależy od konkretnego stanowiska i dokumentacji.
| Sytuacja | Szkolenie wstępne | Szkolenie okresowe | Najważniejsza podstawa / warunek |
|---|---|---|---|
| Przejście do nowego pracodawcy (inna firma), nawet na podobne stanowisko | Instruktaż ogólny wymagany. Instruktaż stanowiskowy – jeśli stanowisko podlega § 11 rozporządzenia | Możliwe zwolnienie z pierwszego szkolenia po spełnieniu warunków | Art. 237³ § 1–2 KP; § 15 ust. 5 rozporządzenia |
| Kolejna umowa z tym samym pracodawcą, to samo stanowisko zajmowane bezpośrednio wcześniej | Nie jest wymagane – działa wyjątek | Obowiązuje na zasadach ogólnych dla danego stanowiska | Art. 237³ § 2 zdanie drugie KP |
| Zmiana stanowiska u tego samego pracodawcy | Nie przeprowadza się automatycznie całego szkolenia od nowa; instruktaż stanowiskowy – gdy stanowisko podlega § 11 rozporządzenia | Ocenia się grupę stanowisk i program dotychczasowego szkolenia; sama zmiana stanowiska nie oznacza utraty aktualności zaświadczenia | § 11 i § 15 rozporządzenia |
| Aktualne szkolenie okresowe z innej firmy | Nadal wymagane u nowego pracodawcy – zaświadczenie go nie zastępuje | Możliwe zwolnienie z pierwszego szkolenia po przedłożeniu zaświadczenia | § 15 ust. 5 rozporządzenia |
| Przejście z umowy zlecenia na umowę o pracę u tego samego podmiotu | Wymagane przed dopuszczeniem do pracy w ramach nowego stosunku pracy | Na zasadach ogólnych dla danego stanowiska | Art. 237³ § 1–2 KP |
Przy przejściu ze zlecenia na etat pełne zasady finansowania szkoleń przy różnych formach zatrudnienia opisujemy w artykule kto płaci za szkolenie BHP.
Instruktaż stanowiskowy przy zmianie stanowiska lub pracodawcy
Instruktaż stanowiskowy dotyczy konkretnego stanowiska i jego zagrożeń. Zgodnie z § 11 rozporządzenia przeprowadza się go m.in. wobec: pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym oraz innym, gdzie występuje narażenie na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne, pracownika przenoszonego na takie stanowisko, ucznia lub studenta odbywających praktykę oraz pracownika objętego zmianami techniczno-organizacyjnymi – w zakresie tych zmian. Przy pracy na kilku stanowiskach instruktaż przeprowadza się dla każdego z nich osobno.
Zakres instruktażu dopasowuje się do faktycznych zagrożeń na danym stanowisku, dlatego nie da się go „przenieść” z poprzedniej firmy. Nie należy zakładać, że każdy nowy pracownik – w tym administracyjno-biurowy – automatycznie przechodzi instruktaż stanowiskowy na takich samych zasadach jak stanowisko robotnicze; decyduje faktyczne narażenie na danym stanowisku.
Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności (§ 11 ust. 6 rozporządzenia) – to inny sprawdzian niż egzamin kończący szkolenie okresowe. Prowadzi go wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub sam pracodawca, jeśli mają odpowiednie kwalifikacje i są przeszkoleni w metodyce instruktażu.
Szkolenie online przy zmianie pracy – krótko
Szkolenie wstępne co do zasady odbywa się w formie instruktażu, a nie jako dowolny kurs online. Szczególny wyjątek pozwala przeprowadzić całe szkolenie wstępne za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w przypadku osoby przyjmowanej na stanowisko administracyjno-biurowe do pracy zdalnej, jeżeli spełnione są warunki określone w Kodeksie pracy (art. 67³¹ § 2 w związku z art. 67¹⁹ § 1 pkt 1 KP). Szkolenia okresowe mogą być realizowane w formie samokształcenia kierowanego tylko dla uprawnionych grup, natomiast szkolenie okresowe pracowników na stanowiskach robotniczych przeprowadza się w formie instruktażu. Samo określenie „online” nie jest odrębną formą prawną szkolenia. Pełne zasady i wyjątki opisujemy w artykule czy szkolenie BHP można zrobić online.
Dokumentacja i aktualizacja od 12 grudnia 2025 r.
Odbycie szkolenia wstępnego dokumentuje karta szkolenia wstępnego – nie „certyfikat”. Ukończenie szkolenia okresowego z wynikiem pozytywnym potwierdza zaświadczenie wydane przez organizatora; egzamin kończący szkolenie okresowe przeprowadza się przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia.
Od 12 grudnia 2025 r., na mocy nowelizacji rozporządzenia (Dz.U. z 2025 r. poz. 1640), pracownik i kierownik komórki organizacyjnej mogą w postaci papierowej albo elektronicznej potwierdzać odpowiednio odbycie instruktażu oraz przeprowadzenie instruktażu stanowiskowego i dopuszczenie pracownika do pracy. Przy potwierdzeniu elektronicznym pracodawca dołącza właściwy dokument lub jego odwzorowanie do karty szkolenia wstępnego. To inna kwestia niż przeprowadzenie szkolenia elektronicznie (patrz wyżej) czy elektroniczna postać dokumentacji pracowniczej – nowelizacja dotyczy wyłącznie sposobu potwierdzania instruktażu.
Konsekwencje niedopełnienia obowiązków
Od 8 lipca 2026 r. ustawowy zakres grzywny z art. 283 § 1 Kodeksu pracy wynosi od 2000 do 60 000 zł. Zmianę wprowadziła ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. To ustawowy zakres kary za naruszenie przepisów lub zasad BHP przez osobę odpowiedzialną za stan BHP albo kierującą pracownikami, a nie automatyczna sankcja za każdy pojedynczy przypadek braku szkolenia. Pełny przegląd sankcji: jaka kara grozi za brak szkolenia BHP.
Brak prawidłowego szkolenia może obciążać pracodawcę i mieć znaczenie przy ustalaniu przyczyn wypadku przy pracy, ale nie pozbawia pracownika automatycznie świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. Zgodnie z art. 21 ustawy wypadkowej, odmowa świadczeń wymaga udowodnionego naruszenia przez ubezpieczonego przepisów o ochronie życia i zdrowia, będącego wyłączną przyczyną wypadku, spowodowanego umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa.
FAQ – zmiana pracy a szkolenie BHP
Czy przy powrocie do tego samego pracodawcy po przerwie trzeba robić szkolenie wstępne od nowa?
Zależy, czy pracownik zajmował to samo stanowisko bezpośrednio przed zawarciem kolejnej umowy z tym pracodawcą. Jeśli w międzyczasie pracował gdzie indziej lub na innym stanowisku, wyjątek z art. 237³ § 2 KP nie działa i szkolenie wstępne trzeba przeprowadzić od nowa.
Czy zmiana działu lub stanowiska u tego samego pracodawcy wymaga nowego szkolenia wstępnego?
Wyjątek z art. 237³ § 2 KP dotyczy tylko tego samego stanowiska. Przy zmianie stanowiska pracodawca ocenia, czy wymagany jest instruktaż stanowiskowy (§ 11 rozporządzenia) i czy program szkolenia okresowego wymaga aktualizacji.
Czy szkolenie lub zaświadczenie z poprzedniej pracy zastępuje instruktaż stanowiskowy albo całe szkolenie wstępne u nowego pracodawcy?
Nie. Zaświadczenie o szkoleniu okresowym nie zastępuje instruktażu stanowiskowego – jeśli jest wymagany na nowym stanowisku (§ 11 rozporządzenia), musi uwzględniać rzeczywiste warunki i zagrożenia u nowego pracodawcy. Przepisy nie przewidują też ogólnego mechanizmu uznawania szkolenia wstępnego decyzją pracodawcy – jedynym wyjątkiem jest sytuacja z art. 237³ § 2 KP opisana wyżej. Poza nią nowy pracodawca zapewnia szkolenie wstępne w zakresie wynikającym z § 8–11 rozporządzenia i właściwym dla stanowiska.
Co się dzieje przy przejściu z umowy zlecenia na umowę o pracę u tego samego podmiotu?
Z chwilą nawiązania stosunku pracy pracodawca wykonuje obowiązki właściwe dla pracownika przed dopuszczeniem go do pracy, w tym zapewnia szkolenie wstępne BHP w zakresie wymaganym dla stanowiska – niezależnie od wcześniejszego przygotowania na zleceniu.
Podsumowanie
- Nowy pracodawca co do zasady musi zapewnić szkolenie wstępne BHP przed dopuszczeniem pracownika do pracy, w zakresie wymaganym dla danego stanowiska.
- Wyjątek z art. 237³ § 2 KP dotyczy wyłącznie kolejnej umowy z tym samym pracodawcą, na tym samym stanowisku zajmowanym bezpośrednio wcześniej – nie zwykłej zmiany firmy.
- Aktualne zaświadczenie o szkoleniu okresowym z innej firmy może zwolnić z pierwszego szkolenia okresowego na warunkach § 15 ust. 5 rozporządzenia, ale nie zastępuje szkolenia wstępnego.
- Instruktaż stanowiskowy zależy od konkretnego stanowiska i jego zagrożeń – jego zakres nie jest automatycznie identyczny dla każdego pracownika.
- Całe szkolenie wstępne może zostać przeprowadzone za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w szczególnym przypadku osoby przyjmowanej na stanowisko administracyjno-biurowe do pracy zdalnej, po spełnieniu warunków określonych w Kodeksie pracy. Elektroniczne potwierdzanie instruktażu, dopuszczalne od 12 grudnia 2025 r., stanowi odrębną kwestię dokumentacyjną.
Podstawy prawne
- Kodeks pracy, tekst jednolity – Dz.U. 2025 poz. 277 (art. 237³, art. 283 § 1)
- Rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP, tekst jednolity – Dz.U. 2024 poz. 1327 (§ 8–11, § 15)
- Nowelizacja ws. elektronicznego potwierdzania instruktażu – Dz.U. 2025 poz. 1640
- Ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy – Dz.U. 2026 poz. 473
- Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – art. 21
