Planujesz szkolenie BHP dla pracowników i nie wiesz, czy możesz je zorganizować po godzinach, w weekend albo w formie online realizowanej w domu? To pytanie zadaje wielu pracodawców i specjalistów HR — i ma ono konkretną, prawną odpowiedź.
Błędne rozliczenie czasu szkolenia BHP może oznaczać roszczenia pracownika o wynagrodzenie za nadgodziny lub zarzut naruszenia przepisów podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Konsekwencje mogą być finansowe i wizerunkowe.
W tym artykule znajdziesz dokładną odpowiedź opartą na przepisach Kodeksu pracy: kiedy szkolenie BHP wlicza się do czasu pracy, co z formą online, kiedy należy się dodatkowe wynagrodzenie i jakie błędy popełniają pracodawcy.
Krótka odpowiedź: Tak — szkolenie BHP zawsze wlicza się do czasu pracy. Wynika to wprost z art. 237³ § 3 Kodeksu pracy: uczestnictwo w szkoleniu odbywa się w czasie pracy i na koszt pracodawcy. Jeśli szkolenie odbywa się poza normalnymi godzinami, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za nadgodziny lub czas wolny.
Najważniejsze wnioski:
- Szkolenie BHP zawsze odbywa się w czasie pracy i na koszt pracodawcy — przepisy nie przewidują wyjątku od tej zasady dla pracowników zatrudnionych na umowę o pracę.
- Szkolenie zaplanowane poza normalnymi godzinami pracy lub w dzień wolny wymaga rozliczenia jak nadgodziny: wypłaty dodatku albo udzielenia czasu wolnego.
- Forma online nie zmienia obowiązku — szkolenie BHP w formie e-learningu też musi odbywać się w czasie pracy pracownika.
- Pracownik nie może być zobowiązany do odbycia szkolenia BHP na własny koszt ani w czasie wolnym bez rekompensaty — nawet za jego formalną zgodą.
Kiedy szkolenie BHP wlicza się do czasu pracy?
| Rodzaj szkolenia | Wlicza się do czasu pracy? | Co zrobić w praktyce? |
|---|---|---|
| Szkolenie wstępne — instruktaż ogólny | Tak | Przeprowadzić przed dopuszczeniem do pracy, w godzinach pracy |
| Instruktaż stanowiskowy | Tak | Przeprowadzić na stanowisku pracy, w czasie pracy pracownika |
| Szkolenie okresowe | Tak | Zaplanować w godzinach pracy lub rozliczyć nadgodziny |
| Szkolenie online (samokształcenie kierowane) | Tak | Udostępnić dostęp w godzinach pracy; jeśli pracownik realizuje poza nimi — rozliczyć |
| Szkolenie w weekend lub w dzień wolny | Tak — z obowiązkiem rekompensaty | Udzielić dnia wolnego lub wypłacić wynagrodzenie z dodatkiem za nadgodziny |
Podstawa prawna: Art. 237³ § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. 2023 poz. 1465 z późn. zm.): „Szkolenie pracownika przed dopuszczeniem do pracy nie może odbywać się na jego koszt, a uczestnictwo w szkoleniu odbywa się w czasie pracy." Zasada ta dotyczy wszystkich szkoleń w dziedzinie BHP realizowanych na podstawie Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2004 nr 180 poz. 1860 z późn. zm.).
Szkolenia BHP to jeden element szerszego zestawu obowiązków pracodawcy w zakresie BHP, które wynikają z przepisów prawa. Pełne omówienie wszystkich zobowiązań pracodawcy w tej dziedzinie znajdziesz w osobnym artykule.
Co oznacza „w czasie pracy" w praktyce?
Przepis jest jednoznaczny: szkolenie BHP to czas pracy, nie czas wolny pracownika. Pracodawca musi zaplanować szkolenie tak, aby mieściło się w obowiązujących godzinach pracy danej osoby.
W praktyce oznacza to kilka konkretnych konsekwencji:
- Pracownik nie wykonuje w czasie szkolenia swoich normalnych obowiązków, ale jest traktowany jak obecny w pracy.
- Za czas szkolenia przysługuje normalne wynagrodzenie — takie samo jak za każdą inną godzinę pracy.
- Pracodawca nie może potrącić czasu szkolenia z wynagrodzenia ani wymagać odpracowania tego czasu.
- Pracownik nie może być zobowiązany do pozostania po godzinach ani do odbywania szkolenia podczas urlopu.
Szkolenie BHP po godzinach pracy — czy to są nadgodziny?
Jeśli szkolenie BHP odbywa się poza normalnymi godzinami pracy pracownika, traktuje się je identycznie jak pracę w godzinach nadliczbowych. Pracodawca ma obowiązek wypłacić stosowny dodatek do wynagrodzenia albo udzielić czasu wolnego zgodnie z przepisami Kodeksu pracy o pracy nadliczbowej.
Dotyczy to również sytuacji, gdy szkolenie organizowane jest w sobotę dla pracownika zatrudnionego w systemie pięciodniowego tygodnia pracy. Taka sobota jest dla niego dniem wolnym — szkolenie zaplanowane na ten dzień wymaga rekompensaty, nawet jeśli pracownik nie zgłosi sprzeciwu.
Uwaga: Organizowanie szkoleń BHP po godzinach pracy bez rekompensaty narusza przepisy Kodeksu pracy. Może zostać zakwestionowane podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, a pracownik ma prawo dochodzić wynagrodzenia za nadgodziny przed sądem pracy. Zgoda pracownika na szkolenie po godzinach nie zwalnia pracodawcy z obowiązku właściwego rozliczenia tego czasu.
Szkolenie BHP online — czy też wlicza się do czasu pracy?
Tak — forma szkolenia nie zmienia obowiązku wynikającego z przepisów. Szkolenie BHP realizowane jako e-learning lub samokształcenie kierowane wciąż musi odbywać się w czasie pracy. To jeden z najczęściej pomijanych aspektów przy wdrażaniu szkoleń online w firmach.
Jak prawidłowo zorganizować szkolenie BHP online w godzinach pracy?
- Udostępnij pracownikowi dostęp do platformy szkoleniowej i wyznacz czas na szkolenie w grafiku pracy.
- Nie wymagaj realizacji szkolenia online w domu, po godzinach ani w czasie urlopu.
- Jeśli pracownik — za zgodą pracodawcy — realizuje szkolenie poza godzinami pracy, ten czas podlega rozliczeniu jak praca nadliczbowa.
- Zadbaj, aby platforma generowała potwierdzenie czasu realizacji szkolenia — przyda się jako dokumentacja.
Szukasz szkolenia BHP online, które możesz łatwo zaplanować w godzinach pracy?
Na bhpkoi.pl znajdziesz szkolenia BHP w formie e-learningu z testem końcowym i dokumentacją gotową do akt osobowych. Możesz udostępnić dostęp pracownikom i wyznaczyć czas realizacji w grafiku — bez nadgodzin i problemów z rozliczeniem czasu pracy.
Jak prawidłowo zorganizować szkolenie BHP — krok po kroku
- Ustal rodzaj i zakres szkolenia — określ, czy potrzebujesz szkolenia wstępnego (instruktaż ogólny i stanowiskowy) czy szkolenia okresowego. Każde z nich ma inne terminy, wymagania i dokumentację.
- Zaplanuj szkolenie w godzinach pracy — wyznacz konkretny termin w grafiku. Pracownik w czasie szkolenia nie realizuje standardowych obowiązków, ale pozostaje w czasie pracy.
- Wybierz formę szkolenia — stacjonarną lub online. Przy szkoleniu online upewnij się, że pracownik ma czas i dostęp do platformy w godzinach pracy.
- Zbierz i przechowaj dokumentację — karta szkolenia wstępnego BHP lub zaświadczenie o ukończeniu szkolenia okresowego trafia do akt osobowych pracownika. Przy e-learningu zadbaj o potwierdzenie z platformy.
- Rozlicz czas szkolenia — jeśli szkolenie odbyło się w godzinach pracy, rozlicz go jak normalny dzień pracy. Jeśli poza nimi — zastosuj przepisy o pracy nadliczbowej.
Co z wynagrodzeniem za czas szkolenia BHP?
Za czas szkolenia BHP pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie. Pracodawca nie może obniżyć pensji za dzień, w którym pracownik uczestniczył w szkoleniu zamiast wykonywać swoje standardowe zadania. Szkolenie to nie nieobecność — to czas pracy.
Jeśli szkolenie odbywa się poza normalnymi godzinami pracy, dochodzą stawki za pracę nadliczbową lub prawo do czasu wolnego. Zasada ta obowiązuje niezależnie od tego, czy szkolenie ma formę stacjonarną czy online, czy trwa godzinę czy cały dzień.
Co powinieneś zrobić w zależności od roli?
- Pracodawca: Zaplanuj wszystkie szkolenia BHP w godzinach pracy pracowników. Nie organizuj ich w weekendy ani po godzinach bez zapewnienia rekompensaty. Zachowaj dokumentację potwierdzającą czas, zakres i formę szkolenia.
- HR i kadry: Uwzględniaj czas szkoleń BHP przy planowaniu grafiku. Szkolenia wstępne zaplanuj przed dopuszczeniem pracownika do pracy, szkolenia okresowe — z wyprzedzeniem, aby nie generować nadgodzin.
- Pracownik: Masz prawo do wynagrodzenia za cały czas szkolenia BHP. Jeśli pracodawca wymaga odbycia szkolenia po godzinach bez rekompensaty, jest to naruszenie przepisów, które możesz zgłosić do PIP lub dochodzić przed sądem pracy.
Zorganizuj szkolenia BHP pracowników online — bez problemów z grafikiem i nadgodzinami
Szkolenia BHP online na bhpkoi.pl możesz udostępnić pracownikom w godzinach pracy. Każde szkolenie kończy się testem wiedzy i generuje dokumentację gotową do akt osobowych — bez dojazdów, bez organizacji sali, bez ryzyka nadgodzin.
- Szkolenie online dostępne w godzinach pracy, bez dojazdów
- Test końcowy i zaświadczenie o ukończeniu szkolenia
- Dokumentacja gotowa do akt osobowych pracownika
- Możliwość przeszkolenia wielu pracowników jednocześnie
- Wsparcie w doborze rodzaju i zakresu szkolenia dla Twojej firmy
Najczęściej zadawane pytania
Czy szkolenie BHP jest wliczane do czasu pracy?
Tak, szkolenie BHP wlicza się do czasu pracy. Wynika to bezpośrednio z art. 237³ § 3 Kodeksu pracy, który stanowi, że uczestnictwo w szkoleniu BHP odbywa się w czasie pracy i na koszt pracodawcy. Zasada ta dotyczy wszystkich rodzajów szkoleń BHP — wstępnych i okresowych — dla pracowników zatrudnionych na umowę o pracę.
Czy pracodawca może zorganizować szkolenie BHP po godzinach pracy?
Może, ale musi rozliczyć ten czas jak pracę nadliczbową — wypłacić stosowny dodatek do wynagrodzenia albo udzielić czasu wolnego. Pracodawca nie ma prawa wymagać od pracownika odbycia szkolenia BHP po godzinach bez żadnej rekompensaty. Formalnej zgody pracownika nie wystarczy — przepisy Kodeksu pracy obowiązują niezależnie od niej.
Czy szkolenie BHP online też wlicza się do czasu pracy?
Tak. Forma szkolenia — online lub stacjonarna — nie wpływa na obowiązek jego realizacji w czasie pracy. Pracodawca powinien udostępnić pracownikowi dostęp do platformy szkoleniowej i wyznaczyć czas w grafiku pracy. Nie można wymagać od pracownika odbycia e-learningu w domu po godzinach bez rozliczenia tego czasu jak nadgodziny.
Czy za czas szkolenia BHP pracownikowi przysługuje wynagrodzenie?
Tak, za czas szkolenia BHP w godzinach pracy przysługuje normalne wynagrodzenie. Pracodawca nie może obniżyć pensji za dzień, w którym pracownik uczestniczył w szkoleniu zamiast wykonywać standardowe obowiązki. Jeśli szkolenie odbywa się poza normalnymi godzinami pracy, dochodzi wynagrodzenie z tytułu pracy nadliczbowej.
Czy szkolenie BHP można przeprowadzić w weekend?
Szkolenie BHP może odbyć się w weekend, jednak dla pracownika w systemie pięciodniowego tygodnia pracy jest to dzień wolny. Pracodawca musi zapewnić rekompensatę: udzielić innego dnia wolnego lub wypłacić wynagrodzenie z dodatkiem za pracę w dzień wolny. Nie ma przepisu zakazującego weekendowego terminu — musi być jednak właściwie rozliczone.
Czy pracownik może odmówić szkolenia BHP poza godzinami pracy?
Pracownik ma obowiązek uczestniczyć w szkoleniach BHP wymaganych przepisami prawa. Jednak polecenie odbycia szkolenia poza normalnymi godzinami pracy bez zapewnienia rekompensaty jest sprzeczne z Kodeksem pracy. Pracownik może kwestionować takie polecenie, a prawidłowe rozwiązanie to zaplanowanie szkolenia w czasie pracy lub rozliczenie nadgodzin.
Czy szkolenie BHP wlicza się do czasu pracy przy niepełnym etacie?
Tak. Pracownicy zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu pracy mają te same prawa w zakresie szkoleń BHP. Czas szkolenia wlicza się do ich czasu pracy. Jeśli szkolenie przekracza ich dobową normę czasu pracy, może to generować pracę ponadwymiarową wymagającą odpowiedniego rozliczenia zgodnie z umową i Kodeksem pracy.
Co grozi pracodawcy za organizowanie szkoleń BHP poza godzinami pracy bez rekompensaty?
Naruszenie przepisów o czasie pracy może skutkować mandatem lub grzywną nałożoną przez inspektora PIP, a także roszczeniami pracownika o wynagrodzenie za nadgodziny dochodzonymi przed sądem pracy. Inspektor PIP ma prawo nakazać pracodawcy właściwe rozliczenie czasu szkoleń i ukarać go za stwierdzone naruszenia przepisów.
Jak prawidłowo udokumentować czas szkolenia BHP?
Czas szkolenia BHP powinien być uwzględniony w ewidencji czasu pracy pracownika — tak jak każdy inny czas pracy. Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia lub karta szkolenia wstępnego BHP trafia do akt osobowych (część B). Przy e-learningu warto zachować potwierdzenie z platformy szkoleniowej zawierające datę i czas ukończenia kursu.
Źródła i aktualność informacji
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. 2023 poz. 1465 z późn. zm.), w szczególności art. 237³ § 3
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2004 nr 180 poz. 1860 z późn. zm.)
- Państwowa Inspekcja Pracy — pip.gov.pl
- Centralny Instytut Ochrony Pracy — Państwowy Instytut Badawczy — ciop.pl
Artykuł zaktualizowano pod stan prawny na 2026 rok. Przed podjęciem decyzji w indywidualnych i złożonych przypadkach sprawdź aktualne brzmienie przepisów lub skonsultuj się ze specjalistą BHP lub prawnikiem prawa pracy.
