Czy pracodawca musi mieć szkolenie BHP? Obowiązki, terminy i kary (2026)

Stan prawny: 9 sierpnia 2026 r.

Czy osoba prowadząca firmę i zatrudniająca pracowników musi sama odbyć szkolenie BHP? Tak — ale zasady, które jej dotyczą, różnią się od tych, które obowiązują zwykłych pracowników. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy powstaje ten obowiązek, ile czasu ma pracodawca na pierwsze szkolenie, jak często je powtarzać oraz czym różni się zwykłe szkolenie okresowe pracodawcy od szkolenia wymaganego, gdy sam pełni funkcję służby BHP.

Szerszy przegląd całego systemu szkoleń BHP znajdziesz w artykule szkolenie BHP — kompletny przewodnik, a o ogólnym obowiązku szkoleniowym dotyczącym pracowników piszemy w artykule czy szkolenie BHP jest obowiązkowe.

Czy pracodawca musi mieć szkolenie BHP?

Zasada: tak. Zgodnie z art. 237³ § 2¹ Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany odbyć szkolenie w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków w dziedzinie BHP oraz okresowo je powtarzać. Rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP kwalifikuje osoby będące pracodawcami — obok innych osób kierujących pracownikami — do szkolenia okresowego (§ 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia).

Kto faktycznie powinien odbyć szkolenie?

Osoba będąca pracodawcą nie przechodzi odrębnego „szkolenia wstępnego pracodawcy”. Jej podstawowym obowiązkiem jest szkolenie właściwe dla pracodawców i innych osób kierujących pracownikami, które przepisy zaliczają do szkoleń okresowych — nie do szkolenia wstępnego. Do tej samej grupy szkoleniowej należą inne osoby kierujące pracownikami, w szczególności kierownicy, mistrzowie i brygadziści.

Zastrzeżenie: osoba kierująca pracownikami może jednocześnie pozostawać pracownikiem danej organizacji. W takim przypadku odbywa szkolenie wstępne jako pracownik, w ramach swojego stosunku pracy, a niezależnie od tego podlega szkoleniu okresowemu właściwemu dla osób kierujących pracownikami. Pełną listę osób objętych obowiązkiem szkolenia BHP — nie tylko pracodawców — znajdziesz w artykule kto musi odbyć szkolenie BHP.

Sytuacja	Czy powstaje obowiązek szkoleniowy	Jakie szkolenie lub zasady mają zastosowanie	Termin / najważniejsze zastrzeżenie
Osoba fizyczna będąca pracodawcą, zatrudniająca co najmniej jednego pracownika	Tak	Szkolenie okresowe właściwe dla pracodawców i osób kierujących pracownikami (§ 14 ust. 2 pkt 1)	Pierwsze szkolenie do 6 miesięcy od objęcia tej roli, kolejne nie rzadziej niż raz na 5 lat
Osoba kierująca pracownikami (np. kierownik, mistrz, brygadzista)	Tak	Ta sama grupa szkoleniowa co pracodawca	Jak wyżej
Właściciel jednoosobowej działalności gospodarczej bez pracowników	Nie jako obowiązek pracodawcy	Nie jest pracodawcą w rozumieniu art. 2373 § 21 KP	Inne obowiązki BHP mogą wynikać z miejsca i warunków wykonywania pracy, umów lub przepisów branżowych
Przedsiębiorca współpracujący wyłącznie ze zleceniobiorcami lub wykonawcami B2B	Co do zasady nie jako obowiązek pracodawcy	Może powstać obowiązek z art. 304 KP — zapewnienia bezpiecznych warunków w miejscu wyznaczonym przez organizatora pracy	Zakres zależy od rzeczywistych zagrożeń i warunków wykonywania pracy, nie jest to automatycznie pełne szkolenie okresowe
Pracodawca samodzielnie wykonujący zadania służby BHP	Tak — jest to odrębny obowiązek przed rozpoczęciem wykonywania zadań służby BHP	Odrębne szkolenie z § 13 rozporządzenia (kurs lub seminarium, min. 64 godziny lekcyjne)	Przed rozpoczęciem wykonywania tych zadań; zwolniony pracodawca spełniający wymagania kwalifikacyjne dla służby BHP (§ 13 ust. 2). Możliwość uznania tego szkolenia za równoważne wymaganemu szkoleniu okresowemu należy ocenić zgodnie z § 17 rozporządzenia, przez porównanie zrealizowanego programu z programem właściwym dla szkolenia okresowego.
Osoba kierująca pracownikami będąca jednocześnie pracownikiem	Tak, dwutorowo	Szkolenie wstępne jako pracownik oraz niezależnie szkolenie okresowe właściwe dla osób kierujących pracownikami	Oba obowiązki są od siebie niezależne

„W swojej pracy często spotykam właścicieli małych firm, którzy myślą, że szkolenie BHP to tylko formalność. Tymczasem to moment, w którym uczą się realnie zarządzać bezpieczeństwem w firmie. Na przykład podczas szkolenia analizujemy konkretne sytuacje: co zrobić, gdy pracownik zasłabnie w biurze albo gdy w magazynie dojdzie do wypadku z wózkiem paletowym. Właśnie takie scenariusze najczęściej otwierają przedsiębiorcom oczy na to, jak ważna jest znajomość procedur.”

Kiedy pracodawca odbywa pierwsze szkolenie?

Pierwsze szkolenie okresowe osoby będącej pracodawcą lub kierującej pracownikami przeprowadza się w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy w tej roli (§ 15 ust. 4 rozporządzenia). W przypadku osoby fizycznej moment rozpoczęcia roli pracodawcy może zbiegać się z zatrudnieniem pierwszego pracownika. Nie oznacza to jednak, że pracodawca przechodzi szkolenie wstępne właściwe dla pracowników. Więcej o terminach dla tej grupy piszemy w artykule co ile lat pracodawca musi powtórzyć szkolenie BHP.

Jak często powtarza szkolenie?

Kolejne szkolenie okresowe pracodawcy i innych osób kierujących pracownikami należy przeprowadzać nie rzadziej niż raz na 5 lat (§ 15 ust. 2 rozporządzenia). Pięć lat to maksymalny odstęp wynikający z rozporządzenia, a nie okres ważności automatycznie wpisywany do zaświadczenia. Program szkolenia tej grupy wynosi minimum 16 godzin lekcyjnych. Pełny zakres tematyczny takiego szkolenia opisujemy w artykule szkolenie BHP dla pracodawcy — co obejmuje i jak często powtarzać.

Czy szkolenie pracodawcy może odbyć się online?

Szkolenie okresowe pracodawców i osób kierujących pracownikami może odbywać się w formie kursu, seminarium albo samokształcenia kierowanego (§ 15 ust. 2 rozporządzenia) — internet jest jedynie sposobem przekazania materiałów w ramach tej ostatniej formy. Organizator musi przy tym zapewnić uczestnikowi możliwość konsultacji z osobą spełniającą wymagania dla wykładowców.

Szkolenie kończy się egzaminem przed komisją powołaną przez organizatora, a po pozytywnym wyniku wydawane jest zaświadczenie o ukończeniu szkolenia. „E-learning” i „szkolenie online” nie są samodzielnymi formami prawnymi — to potoczne określenia realizacji samokształcenia kierowanego za pośrednictwem internetu.

Ogólne zasady legalności szkoleń BHP online, w tym warunki dotyczące innych grup stanowisk, opisujemy szczegółowo w artykule czy szkolenie BHP można zrobić online.

Pracodawca wykonujący zadania służby BHP — odrębne szkolenie

Ważne: od zwykłego szkolenia okresowego pracodawcy należy odróżnić szkolenie wymagane przed rozpoczęciem samodzielnego wykonywania przez pracodawcę zadań służby BHP na podstawie art. 237¹¹ § 1 Kodeksu pracy. Zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia takie szkolenie przeprowadza się w formie kursu lub seminarium, a jego program wynosi minimum 64 godziny lekcyjne. Obowiązku tego nie ma pracodawca spełniający wymagania kwalifikacyjne dla służby BHP, o czym stanowi § 13 ust. 2 rozporządzenia.

Szkolenie z § 13 ma odrębną podstawę, cel i program. Nie należy automatycznie zakładać, że zawsze trzeba odbyć je dodatkowo obok szkolenia okresowego albo że nigdy nie może zostać uznane za równoważne. Możliwość takiego uznania należy ocenić na podstawie § 17 rozporządzenia, w szczególności przez porównanie zrealizowanego programu z programem szkolenia okresowego wymaganym dla pracodawców i innych osób kierujących pracownikami.

To odrębne szkolenie — nie należy go nazywać „szkoleniem wstępnym pracodawcy” ani mylić ze zwykłym, 16-godzinnym szkoleniem okresowym opisanym wyżej. Szczegółowe warunki, na jakich pracodawca może samodzielnie wykonywać zadania służby BHP, wykraczają poza zakres tego artykułu.

Kto może przeprowadzić szkolenie pracodawcy?

Szkolenia osób będących pracodawcami prowadzą jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie BHP, wskazane w § 1a pkt 2 i § 4 ust. 2 rozporządzenia. Należą do nich placówki kształcenia ustawicznego i centra kształcenia zawodowego, szkoły ponadpodstawowe, określone podmioty wchodzące w skład systemu szkolnictwa wyższego i nauki, stowarzyszenia mające w celach statutowych działalność związaną z BHP oraz przedsiębiorcy prowadzący działalność oświatową na zasadach Prawa przedsiębiorców — jeżeli prowadzą działalność szkoleniową w dziedzinie BHP.

Przepisy nie ustanawiają jednej obowiązkowej państwowej licencji ani akredytacji dla wszystkich takich podmiotów. Organizator musi jednak spełniać wymagania dotyczące programu, prowadzących, warunków realizacji, egzaminu oraz dokumentacji określone w rozporządzeniu.

JDG bez pracowników i współpraca B2B

Jednoosobowa działalność gospodarcza bez pracowników. Osoba prowadząca JDG, która nie zatrudnia nikogo na podstawie umowy o pracę, nie jest pracodawcą w rozumieniu obowiązku szkoleniowego z art. 237³ § 2¹ KP. Samo prowadzenie działalności gospodarczej nie powoduje więc automatycznie obowiązku odbycia szkolenia właściwego dla pracodawców. Nie oznacza to jednak, że taka osoba nigdy nie potrzebuje wiedzy z zakresu BHP — inne obowiązki mogą wynikać z miejsca i warunków wykonywania pracy, zawartych umów, przepisów branżowych albo z pracy wykonywanej na terenie innego podmiotu.

Współpraca wyłącznie ze zleceniobiorcami lub wykonawcami B2B. Przedsiębiorca, który nie zatrudnia nikogo na podstawie stosunku pracy, co do zasady nie jest pracodawcą w rozumieniu obowiązku szkoleniowego opisanego w tym artykule. Może jednak ciążyć na nim obowiązek z art. 304 Kodeksu pracy — zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków osobom wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli wykonują ją w jego zakładzie pracy lub miejscu przez niego wyznaczonym. Nie oznacza to automatycznie obowiązku przeprowadzenia pełnego szkolenia okresowego — zakres informacji, instrukcji i innych działań powinien wynikać z rzeczywistych zagrożeń i warunków, w jakich praca jest wykonywana.

Co grozi za brak szkolenia?

Niedopełnienie obowiązku szkoleniowego pracodawcy może stanowić naruszenie przepisów lub zasad BHP objęte odpowiedzialnością wykroczeniową z art. 283 § 1 Kodeksu pracy — grzywną od 2000 do 60 000 zł, a w postępowaniu mandatowym mandatem inspektora pracy do 5000 zł, w warunkach recydywy do 10 000 zł (stan prawny na 9 sierpnia 2026 r.). Zastosowanie i wysokość kary zależą od okoliczności sprawy i trybu postępowania — nie są nakładane automatycznie ani osobno za każde naruszenie. Szczegółowo omawiamy to w artykule jaka kara grozi za brak szkolenia BHP.

W skrajnych przypadkach może powstać także odpowiedzialność karna. Zgodnie z art. 220 Kodeksu karnego, jeżeli osoba odpowiedzialna za BHP nie dopełnia swojego obowiązku i przez to naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, przy działaniu umyślnym grozi jej kara pozbawienia wolności do 3 lat, a przy nieumyślnym — grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.

W zależności od formy opodatkowania i okoliczności wydatek na obowiązkowe szkolenie może stanowić koszt uzyskania przychodów. Sposób rozliczenia warto potwierdzić z księgowym. Aktualne informacje o wysokości takich wydatków znajdziesz w artykule ile kosztuje szkolenie BHP.

FAQ

Czy pracodawca musi mieć szkolenie BHP?

Tak. Zgodnie z art. 237³ § 2¹ Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek odbyć szkolenie BHP w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków i okresowo je powtarzać.

Kiedy pracodawca powinien odbyć pierwsze szkolenie?

Pierwsze szkolenie okresowe pracodawcy lub osoby kierującej pracownikami przeprowadza się w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy w tej roli (§ 15 ust. 4 rozporządzenia).

Co ile lat pracodawca powtarza szkolenie?

Kolejne szkolenie okresowe należy przeprowadzać nie rzadziej niż raz na 5 lat. To maksymalny odstęp wynikający z rozporządzenia, a nie sztywny termin ważności zaświadczenia.

Czy pracodawca przechodzi szkolenie wstępne?

Nie, w tym znaczeniu, jakie dotyczy pracowników. Osoba będąca pracodawcą nie przechodzi odrębnego „szkolenia wstępnego pracodawcy” — jej podstawowym obowiązkiem jest szkolenie okresowe właściwe dla pracodawców i osób kierujących pracownikami. Jeżeli jednocześnie jest pracownikiem danej organizacji, szkolenie wstępne odbywa w tym drugim charakterze.

Czy szkolenie pracodawcy można zrobić online?

Tak. Szkolenie okresowe pracodawcy może zostać przeprowadzone online w formie samokształcenia kierowanego przez jednostkę organizacyjną wskazaną w § 4 ust. 2 rozporządzenia. Organizator musi zapewnić właściwy program, materiały szkoleniowe, możliwość konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców oraz egzamin przed powołaną przez siebie komisją.

Czy właściciel JDG bez pracowników musi mieć szkolenie?

Nie w rozumieniu obowiązku szkoleniowego pracodawcy — osoba prowadząca jednoosobową działalność bez pracowników nie jest pracodawcą w rozumieniu art. 237³ § 2¹ KP. Inne obowiązki BHP mogą jednak wynikać z miejsca i warunków wykonywania pracy.

Czy obowiązek powstaje przy współpracy wyłącznie ze zleceniobiorcami?

Co do zasady nie jako obowiązek szkoleniowy pracodawcy, ale na podstawie art. 304 Kodeksu pracy może powstać obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków osobom wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli pracują w zakładzie pracy lub miejscu wyznaczonym przez organizatora.

Co grozi pracodawcy za brak szkolenia?

Odpowiedzialność wykroczeniowa z art. 283 § 1 Kodeksu pracy — grzywna od 2000 do 60 000 zł, mandat inspektora pracy do 5000 zł, a przy recydywie do 10 000 zł. W skrajnych przypadkach, gdy dochodzi do narażenia pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo, możliwa jest też odpowiedzialność karna z art. 220 Kodeksu karnego.

Źródła i stan prawny

• Art. 237³ § 2¹, art. 237¹¹, art. 283 § 1, art. 304 Kodeksu pracy — Kodeks pracy — aktualny tekst ustawy
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity) — w tym § 1a, § 4, § 13, § 14, § 15, § 16 oraz część III i IV załącznika nr 1
• Art. 220 Kodeksu karnego — ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny
• Państwowa Inspekcja Pracy — aktualne stawki grzywien i mandatów za wykroczenia przeciwko prawom pracownika

Artykuł zaktualizowano pod stan prawny na 9 sierpnia 2026 r. Przepisy dotyczące szkoleń BHP mogą się zmieniać — w razie wątpliwości warto skonsultować się ze specjalistą BHP. Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Podsumowanie

Osoba będąca pracodawcą nie odbywa odrębnego „szkolenia wstępnego pracodawcy”. Jej obowiązkiem jest szkolenie okresowe właściwe dla pracodawców i osób kierujących pracownikami: pierwsze w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy w tej roli, a kolejne nie rzadziej niż raz na 5 lat. Osobną podstawę, cel i program ma szkolenie wymagane od pracodawcy samodzielnie wykonującego zadania służby BHP. Ewentualną równoważność tego szkolenia ze szkoleniem okresowym należy oceniać na podstawie § 17 rozporządzenia i zakresu zrealizowanego programu.